Жасанды интеллект бүгінде мектеп партасынан университет аудиториясына дейін жетті. Ол білім беруді өзгерте ме, әлде оқушының ойлау қабілетін әлсірете ме?
Кітап білімді әр үйге жеткізді, интернет ақпаратты бір батырманың басына сыйғызды. Енді жасанды интеллект (ЖИ) адаммен сөйлесіп, түсіндіріп, әр адамға бейімделеді.
Оқушы түсініксіз тақырыпты бірнеше секундта ұғынады, мұғалім сабақ жоспары мен тест дайындауға уақыт үнемдейді. ЖИ — алыстағы болашақ емес, бүгінгі шындық.
Әр оқушыға — жеке ұстаз
Сыныптағы отыз оқушының әрқайсысына мұғалім жеке көңіл бөле алмайды. ЖИ оқушының деңгейін, қателерін, оқу қарқынын ескеріп, тапсырманы соған бейімдейді: тез түсінетінге күрделірек тапсырма, қиналғанға басқаша түсіндірме береді.
ЖИ мұғалімнің орнын баспайды, жүгін жеңілдетеді. Тексеру, есеп жазу сияқты жұмыстан босаған мұғалім балалармен тікелей жұмысқа көбірек уақыт бөледі. Ал тәрбие мен шабыт беру — тек адамға тән міндет.
Сонымен қатар шалғай ауылдағы оқушы да қалалық құрдасы сияқты сапалы түсіндірмеге қол жеткізе алады. Бұл жері кең Қазақстан үшін ерекше маңызды.
Қазақстан және қазақ тіліндегі ЖИ
Елімізде цифрландыру мен ЖИ-ді дамыту басым бағыттардың біріне айналды. Отандық ғалымдар қазақ тілін түсінетін тілдік модельдер әзірлеуде. Қазақша сапалы сөйлейтін ЖИ ана тілімізді цифрлық әлемде нығайтады, ал оқушыға шетел тілін үйренуге де жаңа мүмкіндік береді.
Жарқын мүмкіндіктің екінші жағы
Дегенмен ЖИ-дің де қаупі бар. Ең алдымен — дайын жауапқа үйреніп кету. Тапсырманы ЖИ-ге орындатқан оқушы білім емес, тек баға жинайды. Өз бетімен ойлау дағдысын ешбір технология алмастыра алмайды.
Сонымен қатар ЖИ кейде сенімді түрде қате мәлімет береді. Сондықтан оқушыны ақпаратты тексеруге, сыни ойлауға үйрету бұрынғыдан да маңызды.
Болашақ — адам мен технологияның серіктестігінде
Жасанды интеллект — білім берудің болашағы, бірақ оның пайдасы қалай қолданатынымызға байланысты. Дұрыс қолданылса, ол әр оқушыға жеке ұстаз, әр мұғалімге сенімді көмекші бола алады.
Біздің міндетіміз — балаларды технологиядан қорғау емес, оны ақылмен, жауапкершілікпен пайдалануға үйрету.
Білімнің түпкі мақсаты өзгермейді: ойлай білетін, адамгершілігі мол, еліне пайдасы тиетін тұлға тәрбиелеу. ЖИ — осы мақсатқа жетудегі қуатты құрал ғана.
Сабанчиева Самал Акановна,
Кербұлақ ауданы, Басши ауылы
