Саналы шешім қабылдау, өзіне деген сенімділік және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау — Талдықорғанда өткен профилактикалық акцияның негізгі тақырыптары. Іс-шараға қатысушылар айналасындағылардың қысымына қарсы тұру, алкоголь туралы кең таралған жаңсақ пікірлерді ажырату және салауатты өмір салтын таңдау жолдарын талқылады.
Талдықорған қаласындағы «ҚОС ҚАНАТ ЖЕТІСУ» қоғамдық бірлестігінің Құрылыс-техникалық колледжінде «Салауатты таңдау — салауатты өмір!» атты профилактикалық акция өтті. Іс-шара жастар арасында алкоголь тұтынудың алдын алуға, жауапты мінез-құлық дағдыларын дамытуға және салауатты өмір салты құндылықтарын насихаттауға бағытталды.
Акция Талдықорған қаласының «Ішкі саясат бөлімі» мемлекеттік мекемесінің тапсырысы бойынша ұйымдастырылды. Кездесудің басты мақсаты — студенттерге жеке таңдаудың маңызын түсіндіру және толыққанды, қызықты өмір сүру, достық қарым-қатынас орнату мен алға қойған мақсаттарға жету алкоголь тұтынуға байланысты емес екенін көрсету.
Құрғақ насихат емес, ашық әңгіме
Таныстарың алкоголь ішуді ұсынса, қалай әрекет ету керек? Өз ұстанымыңды сақтай отырып, достарыңмен жақсы қарым-қатынасты қалай жалғастыруға болады? Айналаңдағы адамдардың пікірі өз көзқарасыңа қайшы келсе, өзіңе деген сенімділікті қалай сақтауға болады?
Студенттермен өткен кездесуде осы сұрақтарға ерекше назар аударылды. Ұйымдастырушылар дайын тыйымдарды айтумен шектелмей, өмірде кездесетін жағдайларды талқылауға басымдық берді. Қатысушылар түрлі тапсырмаларды орындап, білімдерін тексерді, зияткерлік сайыстарға қатысып, өз бетінше әрі салмақты шешім қабылдауды талап ететін жағдайлардан шығу жолдарын қарастырды.
«Салауатты таңдау өзімнен басталады» атты ақпараттық әңгіме барысында студенттер алкогольдің денсаулыққа, эмоционалдық жағдайға және айналасындағы адамдармен қарым-қатынасқа әсерін талқылады. Сонымен қатар оның оқу үлгеріміне, кәсіби қалыптасуына және болашақтағы мүмкіндіктеріне ықтимал кері әсері сөз болды.
Алкогольдің қимыл-қозғалыс үйлесімін бұзуы, өзін-өзі бақылау қабілетін әлсіретуі және жағдайды дұрыс бағалап, саналы шешім қабылдауға кедергі келтіруі мүмкін екеніне ерекше назар аударылды. Болашағын енді қалыптастырып келе жатқан жастар үшін мұндай қауіптерді түсіну өте маңызды.
Білімді, логиканы және сенімділікті шыңдаған жеті кезең
Іс-шара бағдарламасы әр қатысушыға пайдалы ақпарат алып қана қоймай, оны тәжірибе жүзінде қолдануға мүмкіндік беретін бірнеше интерактивті кезеңнен тұрды.
Алғашқы кезең — «Мифтердің шекарасы» атты трек-жаттығу. Оның барысында қатысушылар алкогольге қатысты кең таралған түсініктерді талдап, шынайы ақпаратты жаңсақ пікірлерден ажыратуға үйренді. Бұл тапсырма көпшіліктің пікірі әрдайым дұрыс бола бермейтінін және кез келген ақпаратқа сыни тұрғыдан қарау қажеттігін ұғынуға көмектесті.
«Жұма күнгі тұзақ» кейс-чемпионатында студенттер өмірде кездесуі мүмкін түрлі жағдайларды талдап, ықтимал қауіптерді анықтады және қауіпсіз шешімдер ұсынды.
«Әдемі бас тарту» тренинг-баттлы өз ұстанымын сенімді жеткізуге арналды. Қатысушылар өз шекарасын қалай қорғауға болатынын, келіспейтінін сабырлы түрде қалай білдіру керектігін және құрдастарының қысымына қарамастан жанжалсыз шешім қабылдау жолдарын талқылады.
Қатысушылардың ерекше қызығушылығын тудырған «Шындық микрофоны» интерактивті баттлы пікірталас форматында өтті. Студенттер өз ойларын ортаға салып, дәлелдер келтіріп, сұрақтарға жауап берді. Мұндай формат мәселені әр қырынан қарастыруға, көпшілік алдында сөйлеу дағдыларын жетілдіруге және сыни ойлау қабілетін дамытуға мүмкіндік берді.
«Таңдау жағдайы. Бас тарту дағдылары» атты үстел ойынында студенттер құрдастарының қысымына қарсы тұру, күрделі жағдайларда сабыр сақтау және өз шешіміне берік болу тәсілдерін тәжірибе жүзінде пысықтады.
Ал «Логика қайда? Сергек көзқарас» шоу-ойыны зияткерлік тапсырмаларды, логикалық ойлауды және командалық жұмысты біріктірді. Қатысушылар өздерінің тапқырлығын көрсетіп, белсенділік танытып, танымдық іс-шаралардың әрі пайдалы, әрі қызықты болатынына көз жеткізді.
Осылайша, кездесудің мазмұны дәстүрлі ақпараттық әңгімемен шектелмеді. Студенттер алған білімдерін бекітіп, күнделікті өмірде қажет болатын дағдыларды қолдануға мүмкіндік алды.
Өз шекараңды қорғау — өзіңе деген сенімділіктің белгісі
Іс-шараның негізгі қорытындыларының бірі — алкоголь тұтынудың алдын алу тек оның зияны туралы ақпарат берумен шектелмеуі керек. Жастардың өз өмірін саналы басқаруына көмектесетін жеке қасиеттері мен өмірлік дағдыларын дамыту да маңызды.
Күйзеліспен күресу, келіспеушіліктерді дұрыс шешу, қажет кезде көмек сұрау және өз әрекеттерінің салдарын бағалау қабілеті жауапты шешім қабылдауға ықпал етеді. Сонымен қатар алкогольден бас тарту үшін ақталудың қажеті жоқ екенін және мұндай шешім әлсіздіктің белгісі емес екенін түсіну маңызды.
Айналасындағылардың қысымына сенімді түрде қарсы тұру үшін жастарға бірнеше қарапайым қағиданы ұстану ұсынылады:
• Жеке шекараларыңды айқында. Өз құндылықтарың мен ұстанымдарыңды нақты түсіну кез келген жағдайда сенімді әрекет етуге көмектеседі.
• «Жоқ» деп сабырлы әрі нық айт. «Жоқ, рақмет, мен қаламаймын» деген қысқа жауап өз шешіміңді білдіруге жеткілікті.
• Өз шешіміңді өзгелерге қабылдатпа. Достық қарым-қатынас мәжбүрлеуге немесе бір нәрсені өзгелерге дәлелдеуге емес, өзара құрметке негізделуі керек.
• Күйзелісті еңсерудің қауіпсіз жолдарын таңда. Серуендеу, спортпен шұғылдану, шығармашылықпен айналысу, жақындармен араласу және жеткілікті демалу эмоционалдық тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі.
• Қажет кезде қолдау сұраудан тартынба. Егер айналадағы адамдардың қысымына қарсы тұру қиын болса немесе алкоголь тұтынуға байланысты мәселелер туындаса, жақындарыңа не тиісті мамандарға жүгінген жөн.
Бұл ұсыныстардың маңызы зиянды әдеттердің алдын алумен ғана шектелмейді. Олар жастардың дербестігін, эмоционалдық тұрақтылығын және өз әрекеттері үшін жауапкершілік алу қабілетін қалыптастыруға ықпал етеді.
Салауатты ұрпақтың болашағына қосылған үлес
Акция соңында студенттерге алкоголь тұтынудың алдын алу және денсаулықты сақтау тақырыбындағы ақпараттық-білім беру материалдары таратылды. Белсенділік танытқан қатысушыларға сыйлықтар мен жүлделер табысталды.
Мұндай іс-шаралар жастардың жеке жауапкершілік, пайдалы әдеттер қалыптастыру және өз болашағына саналы көзқараспен қарау мәселелеріне назар аударуына мүмкіндік береді. Өз әрекеттерінің ықтимал салдарын жақсы түсінетін және жағымсыз ықпалға қарсы тұра алатын жастардың денсаулығын сақтап, алға қойған мақсаттарына жету мүмкіндігі де арта түседі.
«Салауатты таңдау — салауатты өмір!» акциясы өз денсаулығына қамқорлық жасау күнделікті қабылданатын шешімдерден басталатынын тағы бір мәрте көрсетті. Адамның әдеттері, өмірлік басымдықтары және өзіне деген көзқарасы күн сайынғы таңдаулар арқылы қалыптасады.
Қазіргі жастардың алдында білім алу, кәсіби тұрғыдан өсу, шығармашылықпен айналысу және өзін-өзі дамыту үшін көптеген мүмкіндік бар. Сол мүмкіндіктерді толық пайдалану үшін сыни ойлай білу, өз ұстанымын қорғау және жеке құндылықтарға сай шешім қабылдау маңызды.
Алкогольсіз өмір — ойдың айқындығын сақтауға, денсаулықты қорғауға, берік қарым-қатынас орнатуға және алға қойған мақсаттарға сенімді қадам басуға мүмкіндік береді. Талдықорған қаласында өткен профилактикалық акцияға қатысушыларды біріктірген негізгі ой да осы болды.
Салауатты өмір салты мәдениетін қалыптастыру әр адамның өзінен басталады. Бүгін денсаулықты саналы түрде таңдаған жастар неғұрлым көп болса, ертең қоғамның әл-ауқаты мен болашағы да соғұрлым жарқын болмақ.
