Көрерменімен “Еңлік” боп қауышып, “Қорлан” болып қоштасты

1156
Дереккөз

Бикен Римова 1923 жылы  Қаратал ауданы, қазіргі Қанабек ауылында дүниеге келген. Әкесінен жеті, анасынан  он жеті жасында айырылып, тағдыр тауқыметін көп тартқан. Алайда, балалық шағы қилы заманға тап келсе де, қаршадайынан өнерге ынтық болған ол арман қуып Алматыға аттанады.

Ж.Мұсабековтың фотосы

Алғашында Алматы есеп-кредит техникумының “Экономика факультетіне” оқуға түсіп, кейін Театр-көркемсурет училищесіне ауысады. Білім ала жүріп, “Абай” қойылымында көпшілік сахнада өнер көрсетеді. Бұл талантты тұлғаның театр әлеміндегі алғашқы қадамы болатын.  Қазақтың тұңғыш кәсіби режиссері, педагог-профессор Асқар Тоқпанов  үшінші курс студенті  Бикенге  “Еңлік-Кебек”  пьесасындағы Еңлік рөлін ұсынады. Осылайша алғашқы қадамдары сәтті басталып,  академиялық драма театрға жұмысқа қабылданады. 60 жылға жуық өмірін өнерге арнаған талантты актриса театр сахнасында 80-ге жуық рөлді сомдаған.  Сонымен қатар,  әдебиет әлемінде де өзіндік қолтаңбасын қалдырды. «Еңлікгүлім»,  «Өнердегі өнегелі өмірлер» атты қос кітаптың  авторы. Әйгілі қазақ актерлерінің шығармашылығы жайында қалам тербеген мақалалары   баспасөз беттерінде жарияланған. “Абай-Әйгерім”, “Қос мұңлық” сынды пьесаларды дүниеге әкелген драматург, ұлттық сахна өнерінің кемелденуіне сүбелі үлес қосты.

Дереккөз

Облыс орталығында 1975 жылы шаңырағы көтерілген театрға 2000 жылы Қазақстанның халық артисі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Бикен Римованың есімі берілді. Осы уақыт аралығында ұлтымыздың бет-бейнесіне айналған өнер ордасы  классикалық, заманауи туындыларымен түрлі  фестивальдер мен байқауларда жоғары шығармашылық деңгейімен танылып жүр. Бүгінде киелі сахнада әлем халықтарын тамсандырған шетел драматургиясының ең озық туындылары сахналанып келеді. Биылғы жаңа маусымды “Алаштың Әлиханы” атты тарихи драмамен ашып, бүлдіршіндерге арналған “Космос құтқарушылары” ертегісін ұсынды. Айта кетейік, бұл қазақ сахнасындағы галактика, планеталарға байланысты алғашқы қойылым. Халқымыздың рухани кемелденуі мен мәдени өсуіне ықпал етіп жүрген қарашаңырақ алдағы уақытта “Рухани жаңғыру” бағдарламасы аясында “Айман-Шолпан” комедиясы мен “Қарагөз” трагедиясын  ұсынбақшы.

Ж.Мұсабековтың фотосы

Сахна саңлағына биыл — 95 жыл. Осыған орай есімін иеленген драма театрда баспасөз мәслихаты өтті.  Жиынға Алматы облысының Мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы А.Әбдуалиев, Б.Римова атындағы Талдықорған драма театрының директоры Ғ.Темербаева, облыстық “Жетісу” газетінің бас редакторы Ә.Әрін, Қазақстанның халық әртісі А.Кенжебекова қатысты. Аталмыш шараны ұйымдастырудағы мақсат — талай образдарды сомдаған Б.Римованың есімін, шығармашылығын жас ұрпақтың санасына сіңіру, рухына тағзым ету. Оның бойындағы   рухани құндылықтар мен таусылмас қазынасын кеңінен насихаттау. Модератор Ж.Әміреев “Қазақ театрының,  кино өнерінің жарық жұлдызы, Жетісу жерінде дүниеге келген, қасиетті Қараталдың суынан нәр алып өскен Бикен апамыз “Арман адастырмайды” деген сөзді дәлелдеп кеткен адамның бірі. Қым-қуырт тірліктің  өзінде қазақтың өнерін жалғауға қадам басқан. Қазақ сахнасына “Еңлік” боп шығып, “Естайдың Қорланы” болып қоштасты. Өнер әлемінде Бикен Римова деген атын өшпес алтын әріппен жазып қалдырды” – деп өмір мен өнер жолына тоқталып өтті. “Жалпы қазақ театрының “героинясы”, халқымыздың  мақтанышына айналған Бикен апамыз да өзінің алдындағы аға-әпкелері сияқты өнер жолына келген. Қазақ театрының іргетасын қалаған кешегі Қ.Қуанышбаев, С.Қожамқұловтар кәсіби білім алмаса да,  туа бітті талант болатын. Қазақтың бүкіл болмысын, қалпын бойына сіңіріп, сол арқылы өнерге келген. Қазақ театр өнерінде өзіндік бейнелерін, орындарын асыл арнаға салып кеткен азаматтар. Міне, солардың бір жалғасы ретінде Бикен Римованың театр өнеріне келуі  заңдылық болатын. Бикен апа неге ұлы актриса болды? Өйткені, ол ең әуелі жақсы адам болатын. Адамның табиғаты таза болмайынша, одан таза өнер шықпайды”- деп бір топырақтан жаралған, алғысын алған  Әміре Әрін естеліктерімен бөлісті. Мәдениет басқармасының басшысы Ақан Жылқышыбайұлы “Еліміздегі барша театрға зер салсақ,  руханияттың ордасы саналар мекенге есімі  берілген азаматшалар некен-саяқ. Солардың қатарында Бикен апамыздың ойып тұрып орын алуы үлкен дүниені аңғартса керек”-деп атаулы датаның осы жиынмен шектеліп қалмайтындығын жеткізді.

Ж.Мұсабековтың фотосы

Алда келе жатқан театр күнін, екі жылда бір рет өтетін театр фестивалін  Б.Римованың есімімен байланыстыру қажет екендігін, сонымен қатар  қыздар арасында көркемсөз оқудан байқау ұйымдастыру керектігін баса айтты. Баспасөз мәслихаты деректі фильммен жалғасын тауып, көрермен қауымы өзекті мәселелерді жан-жақты қамтыған “Қос мұңлық” қойылымын  тамашалады.

Бөлісу
Share on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someoneShare on VK