Aqorda Memleket bass'ysy Qasym-Jomart Toqaevtyn' Qazaqstan Respy'bli'kasynyn' Parlamenti Ma'jilisinin' otyrysynda so'i'legen so'zin jari'alady.

«QASIRETTI QAN'TAR» SABAG'Y:

QOG'AM TUTASTYG'Y – TA'Y'ELSIZDIK KEPILI

Qurmetti To'rag'a!

Qurmetti Ma'jilis depy'tattary!

Ta'y'elsizdik tari'hynda biz alg'as' ret asa ku'rdeli ja'ne qaterli kezen'ge tap boldyq. El basyna tu'sken osyndai' synaqty qai'yspai' birtutas el bolyp en'sere bildik.

Endi biz mundai' jag'dai'g'a es'qas'an jol bermey'imiz qajet.

Sondyqtan, elimiz dy's'ar bolg'an ay'yr qasirettin' sebepterin saralap, onyn' saldaryna naqty bag'a bery' – aldymyzda turg'an o'te man'yzdy mindet.

O'kinis'ke qarai', bu'ginde halyq arasynda osy oqi'g'ag'a bai'lanysty tu'rli qarama-qai's'y, s'yndyqqa janaspai'tyn jalg'an aqparattar tarap ketkenin ko'rip otyrmyz.

Munyn', a'ri'ne, birnes'e sebepteri bar: kei'bir azamattarymyz ahy'aldy egjei'-tegjei' bilmei' turyp, qate pikirde bolsa, kei'biri a'dei'i aqparatty burmalap, jag'dai'dy odan beter y's'yqtyrady.

Biraq, bizge keregi – tek aqi'qat qana.
Sol sebepti, oqi'g'alardy muqi'at zerttei' otyryp, ai'tarym: jyl basynan beri oryn alg'an barlyq jag'dai'lar – bir tizbektin' tarmaqtary dey'ge tolyq negiz bar.

As'yg'yn ai'tsaq, bul birnes'e jyl boi'y aldyn ala oi'lastyrylg'an zulymdyqtyn' ko'rinisi. Olardyn' ko'zdegeni – o'zderinin' qatigez pi'g'yldaryn iske asyry' bolg'any ai'dan anyq.

V etom ri'ady' nahodi'atsi'a i' bespori'adki' v Jambylskoi' oblasti', razli'c'nye provokasi' na mejetni'c'eskoi' poc've i' dry'gi'e konfli'kty.

Sploc'ennost nas'ego obs'estva metodi'c'no rass'atyvali', v tom c'i'sle posredstvom aksi' protesta, soglasno professi'onalno razrabotannym ssenari'am.

Konspi'rati'vno s'la podgotovka konkretnyh i'spolni'telei' radi'kalnyh mer.

Komi'tet nasi'onalnoi' bezopasnosti' kak y'polnomoc'ennyi' organ ne smog i' ne zahotel dat c'etky'i'y' osenky' etoi' podryvnoi' rabote. Ne razgli'adel kri'ti'c'eskoi' y'grozy nasi'onalnoi' bezopasnosti'.

Organi'zatoram ataki' ostavalos nai'ti' tolko povod, kotoryi' poi'avi'lsi'a by v li'y'bom sly'c'ae.

V kac'estve i'nstry'menta bylo i'spolzovano nedovolstvo naseleni'a i'z-za rosta sen na avtogaz.

Dalee sobyti'a razvi'vali's kak po spi'rali'.

Na pervom vi'tke proi'zos'li' mi'ti'ngi' v ri'ade regi'onov, v c'astnosti', v Janaozene.

Na vtorom – podkli'y'c'i'li's bandi'ty i' marodery.

Dalee posledovala «gori'ac'ai'a» faza y'je s y'c'asti'em voory'jennyh terrori'stov, v tom c'i'sle zary'bejnyh boevi'kov.

Posle etogo stala oc'evi'dna i'h kli'y'c'evai'a sel – dezorgani'zasi'a i'nsti'ty'tov gosy'darstvennogo y'pravleni'a, podryv konsti'ty'si'onnogo stroi'a, v konec'nom i'toge zahvat vlasti'.

Nazyvai'a ves'i' svoi'mi' i'menami', i' i'a y'je zai'avi'l vc'era ob etom na sammi'te ODKB, proti'v nas'ei' strany byla razvi'azana terrori'sti'c'eskai'a voi'na.

Vrag pokazal krai'ni'y'i'y' jestokost i' gotovnost poi'ti' na li'y'bye s'agi'.

On sei'al strah sredi' naseleni'a, c'toby podavi't daje samy' mysl o soproti'vleni'.

Plan ataki' na Kazahstan vkli'y'c'al v sebi'a selyi' ri'ad razli'c'nyh aspektov: voennyi', poli'ti'c'eski', i'deologi'c'eski', dezi'nformasi'onnyi' i' proc'i'e. Nad podgotovkoi' zahvata vlasti' rabotali' professi'onaly.

Kol skoro eto byla voory'jennai'a agressi'a so storony mejdy'narodnogo terrori'zma proti'v nas'ei' strany, to Kazahstan i'y'ri'di'c'eski' obosnovanno obrati'lsi'a k svoi'm partneram po Dogovory' o kollekti'vnoi' bezopasnosti' s prosboi' napravi't mi'rotvorc'eski' konti'ngent.

Neobhodi'mo poni'mat: na moment pri'ni'ati'a takogo res'eni'a my mogli' polnosti'y' y'trati't kontrol nad Almaty, kotoryi' prosto byl by otdan na rasterzani'e terrori'stam.

Poteri'av Almaty, my poteri'ali' by stoli'sy', a zatem vsi'y' strany'. V etom sy't sobyti' tragi'c'eski'h i'anvarski'h dnei'.

S poi'avleni'em mi'rotvorc'eskogo konti'ngenta v stoli'se my smogli' perebrosi't otsi'y'da dopolni'telnye c'asti' spesnazovsev v Almaty i' spasti' gorod.

Ujymdyq qay'ipsizdik ty'raly s'art ui'ymyna jeke toqtalg'ym keledi.

Bug'an qatysty tu'rli qay'esettin', a'sirese, s'etelde tarap jatqan jan'saq pikirdin' aldyn aly' qajet.

Bul ui'ym ujymdyq qay'ipsizdik ma'selelerimen ai'nalysady.

Qazaqstan – onyn' tolyqqandy quryltai's'ysynyn' biri.

Osy ui'ymnyn' barlyq mu's'elerinen jasaqtalg'an bitimgers'ilik konti'ngenti Qazaqstang'a y'aqyts'a merzimge g'ana keldi. Og'an ju'ktelgen mindetter naqty ai'qyndalg'an.

Bul – strategi'alyq nysandardy ku'zety' ja'ne aqyl-ken'es berip, qolday' ko'rsety'.

Lan'kesterge qarsy operasi'any tolyg'ymen Qazaqstannyn' ku's'tik qurylymdary ju'zege asyry'da.

S'yn ma'ninde, solardyn' jankes'ti
is-a'reketinin' arqasynda to'n'keriske jol berilgen joq.

Popytka gosy'darstvennogo perevorota, poky's'eni'e na selostnost strany provali'li's.

Vmeste, kak edi'nai'a nasi'a, my otstoi'ali' Almaty i' dry'gi'e oblastnye sentry. V kratc'ai's'i'e sroki' oni' by'dy't vosstanovleny i' stany't es'e kras'e.

Teper eto moi'a li'c'nai'a obi'azannost i', estestvenno, otvetstvennost Pravi'telstva.

Polzy'i'as nastoi'as'ei' vozmojnosti'y', hotel by vyrazi't soc'y'vstvi'e ji'teli'am gorodov, stavs'i'h obektami' terrori'sti'c'eskoi' agressi'.

* * *

Segodni'a, kogda eti' «c'ernye» dni' y'je pozadi', hoc'y' otmeti't my'jestvo boi'sov spespodrazdeleni' MVD v otrajeni' terrori'sti'c'eskoi' agressi'.

Napri'mer, v Almaty nebols'ai'a gry'ppa poli'sei'ski'h dve noc'i' podri'ad otbi'vala ataki' bandi'tov, pytavs'i'hsi'a zahvati't zdani'e Departamenta poli'si'.

V kri'ti'c'eskoi' si'ty'asi' dostoi'no proi'avi'li' sebi'a i' voennosly'jas'i'e Mi'ni'sterstva oborony i' Sly'jby gosy'darstvennoi' ohrany.

Odnako ne vse proi'avi'li' vernost svoemy' dolgy'.

V ri'ade gorodov ry'kovodi'teli' DKNB, nesmotri'a na dostatoc'nyi' boevoi' arsenal, ne vsty'pai'a v boi' poki'ny'li' sly'jebnye zdani'a, ostavi'v tam ory'ji'e i' sekretny'i'y' doky'mentasi'y'.

* * *

Teper hoc'y' oboznac'i't pervye konty'ry raboty, kotory'i'y' nam predstoi't vypolni't.

Pervoe. Neobhodi'mo y'spes'no zavers'i't anti'terrori'sti'c'esky'i'y' operasi'y'.

Polnosti'y' vosstanovi't pravopori'adok, c'toby nas'i' grajdane mogli' svobodno hodi't po y'li'sam gorodov, poselkov i' ay'lov, rabotat i' y'c'i'tsi'a, ne opasatsi'a za svoi'h detei' i' bli'zki'h.

V selom ostrai'a faza kontrterrori'sti'c'eskoi' operasi' proi'dena.

Si'ty'asi'a vo vseh regi'onah stabi'lnai'a.

V svi'azi' s eti'm zai'avli'ai'y', c'to osnovnai'a mi'ssi'a mi'rotvorc'eski'h si'l ODKB y'spes'no zavers'ena.

C'erez dva dni'a nac'netsi'a poetapnyi' vyvod obedi'nennogo mi'rotvorc'eskogo konti'ngenta ODKB. Prosess vyvoda konti'ngenta zai'met ne bolee 10 dnei'.

Vtoroe. Sledy'et nai'ti' i' nakazat vseh boevi'kov i' i'h posobni'kov, pri'c'astnyh k presty'pleni'am proti'v mi'rnyh grajdan.

Kri'ti'c'eski' vajno razobratsi'a s temi', kto stoi't za terrori'sti'c'eski'mi' atakami'.

Dry'goi' krai'ne vajnyi' moment: poc'emy' gosy'darstvo «prospalo» nali'c'i'e spi'as'i'h i'ac'eek boevi'kov i' dei'atelnost i'h komandnogo py'nkta?

Poc'emy' na terri'tori' nas'ei' strany okazalos tak mnogo nelegalnogo ory'ji'a i' spessredstv?

Poc'emy' ne provodi'las agenty'rnai'a rabota po vyi'avleni'y' i' nei'trali'zasi' adeptov terrori'zma?

Spesi'alnai'a sledstvenno-operati'vnai'a gry'ppa doljna kac'estvenno i' v polnom obeme vypolni't svoi'y' raboty', raskryt vse pri'c'i'ny i' detali' tragedi'.

U's'ins'i. Qaza bolg'an ta'rtip saqs'ylarynyn', a'skeri' qyzmets'iler men qarapai'ym azamattardyn' otbasyna ko'mek ko'rsety' – bizdin' qasi'etti borys'ymyz.

Bul ma'sele menin' jiti baqylay'ymda bolady.

Turg'yn u'i'men, oqy'men ja'ne basqa da qajetti na'rsemen qamtamasyz etemiz.

To'rtins'i. Qysqa merzim is'inde qi'rag'an du'ni'e-mu'likti qalpyna keltiry' kerek.

Tolyg'ymen qalypty o'mirge oralamyz.

Qarjy ju'i'esi men ko'lik salasynyn', azyq-tu'lik jetkizy' isinin' es' kedergisiz jumys istey'in qamtamasyz ety' qajet.

Tay'arlar men ko'rsetiletin qyzmetterdin' taps'ylyg'yn, bag'anyn' negizsiz ko'terily'in boldyrmay' man'yzdy.

U'kimet komi'ssi'asy o'z jumysyn bastap ketti. Ol azamattar men bi'zneske qolday' ko'rsetedi.

Memleket qarjylai' ko'mekpen qatar, ka'sipkerlerge basqa da qolday' tu'rlerin usynady.

Atap ai'tqanda, nesi'eler boi'yns'a pai'yzdyq to'lemder, ai'yppul men o'simpul belgiley' toqtatyla turady.

Besins'i. Elimizdin' qay'ipsizdigin nyg'ai'ty' ja'ne qay'ip-qaterdin' aldyn aly' u's'in s'ug'yl s'aralardy ju'zege asyry' qajet.

Biz sarbazdardy, a'skeri' tehni'ka men qary'-jaraqty qajetti jerge jedel jetkizy' u's'in a'skeri'-ko'lik avi'asi'asy parkin tolyqtyry' isin qolg'a alamyz.

Memlekettik s'ekarany nyg'ai'ty'ymyz kerek.

Ko's'i-qon, sonyn' is'inde is'ki ko's'i-qon salasyn ta'rtipke keltiretin kez keldi.

Qary'-jaraq ai'nalymyn muqi'at tekserip, ony zan' turg'ysynan rettey' qajet.

S'ug'yl tu'rde qi'rag'an g'i'marattar men arnay'ly tehni'kany jo'ndep, bei'nebaqylay' ju'i'esin iske qosyp, quqyq qorg'ay' organdarynyn' qyzmetin qalpyna keltiry' kerek.

* * *

Osobo hoc'y' ostanovi'tsi'a na takoi' strategi'c'eskoi' zadac'e, kak kardi'nalnai'a reorgani'zasi'a vsei' si'stemy obespec'eni'a nasi'onalnoi' bezopasnosti'.

Predstoi't perestroi't raboty' nas'i'h Voory'jennyh si'l, pravoohrani'telnyh stry'kty'r, organov nasi'onalnoi' bezopasnosti', vnes'nei' razvedki'.

Vse oni' doljny slajenno rabotat vo i'mi'a odnoi' seli' – maksi'malno effekti'vnoi' zas'i'ty nas'i'h grajdan, konsti'ty'si'onnogo stroi'a i' sy'vereni'teta ot y'groz li'y'bogo haraktera i' mass'taba.

Etogo treby'i'y't korennye i'nteresy nas'ego gosy'darstva.

Dli'a res'eni'a dannoi' zadac'i' neobhodi'mo sfoky'si'rovatsi'a na sledy'i'y's'i'h pri'ori'tetah.

Pervoe. Vnesti' sroc'nye korrekti'vy v reformi'rovani'e pravoohrani'telnoi' si'stemy.

My znac'i'telno prodvi'ny'li's v dele sozdani'a servi'snoi' modeli' poli'si' i' moderni'zasi' y'golovnogo prosessa.

No ny'jno byt gotovymi' proti'vostoi'at totalnym terrori'sti'c'eski'm atakam.

Komandovani'y' si'lovyh stry'kty'r nezamedli'telno pri'sty'pi't k otrabotke boevyh navykov, osnas'eni'y' effekti'vnymi' sredstvami' zas'i'ty i' napadeni'a.

Vtoroe. Y'krepi't koli'c'estvenno i' kac'estvenno Nasi'onalny'i'y' gvardi'y'.

Predstoi't sformi'rovat ee novye podrazdeleni'a v regi'onah i' y'si'li't dei'stvy'i'y's'i'e, res'i't voprosy s transportnym i' materi'alno-tehni'c'eski'm obespec'eni'em.

Y'veli'c'i't c'i'slennost podrazdeleni' spesi'alnogo naznac'eni'a MVD i' Nasi'onalnoi' gvardi'.

Povysi't y'roven boegotovnosti'.

Doosnasti't neobhodi'mymi' spesi'alnymi' i' transportnymi' sredstvami'.

Y'veli'c'i't oplaty' try'da sotry'dni'kov spespodrazdeleni' vseh si'lovyh organov.

Trete. Povysi't pravovy'i'y' zas'i's'ennost poli'sei'ski'h.

Y'jestoc'i't otvetstvennost za napadeni'a na predstavi'telei' vlasti' i' nepodc'i'neni'e zakonnym trebovani'am.

C'etvertoe. Kardi'nalno povysi't boesposobnost armi'.

V kratc'ai's'i' srok sozdat komandovani'e Si'l spesi'alnyh operasi'.

Pi'atoe. Peresmotret pri'nsi'py organi'zasi' i' y'pravleni'a Pograni'c'noi' sly'jboi'.

Provesti' revi'zi'y' reform, kotorye smesti'li' aksent s voi'skovoi' ohrany gosy'darstvennoi' grani'sy na operati'vnye metody raboty.

S'estoe. Polnosti'y' perestroi't dei'atelnost razvedyvatelnogo soobs'estva, vkli'y'c'ai'a vnes'ni'y'i'y', voenny'i'y', kri'mi'nalny'i'y' i' fi'nansovy'i'y' razvedky'.

Sedmoe. Obespec'i't effekti'vny'i'y' koordi'nasi'y' mejdy' razli'c'nymi' si'lovymi' stry'kty'rami'.

Akty'ali'zi'rovat algori'tmy dei'stvi' gosorganov v kri'zi'snyh si'ty'asi'ah, y'si'li't mejvedomstvenny'i'y' koordi'nasi'y'.

Naladi't operati'vny'i'y' i' voenno-tehni'c'esky'i'y' sovmesti'most vseh si'lovyh stry'kty'r.

Vosmoe. Obespec'i't samostoi'atelnost si'lovyh stry'kty'r pri' pri'ni'ati' res'eni', povysi't y'roven otvetstvennosti' i'h ry'kovodi'telei'.

Devi'atoe. Reali'zovat kompleks si'stemnyh mer po proti'vodei'stvi'y' reli'gi'oznomy' ekstremi'zmy'.

Ni' v koem sly'c'ae ne dopy'sti't ego sras'i'vani'a s kri'mi'nalom, osobenno v y'c'rejdeni'ah y'golovno-i'spolni'telnoi' si'stemy.

V bli'jai's'ee vremi'a my provedem zasedani'e Soveta Bezopasnosti', na kotorom rassmotri'm konkretnye napravleni'a reali'zasi' vseh eti'h zadac'.

Sledy'et pri'znat, c'to proi'zos'eds'i'e tragi'c'eski'e sobyti'a vo mnogom vyzvany sereznymi' sosi'alno-ekonomi'c'eski'mi' problemami' i' neeffekti'vnoi', a toc'nee, provalnoi' dei'atelnosti'y' nekotoryh gosy'darstvennyh organov.

Proi'zos'el zametnyi' otryv otdelnyh i'spolni'telnyh organov ot try'dnyh reali' i' potrebnostei' grajdan. Y' predstavi'telei' vlastnyh stry'kty'r sformi'rovalos i'skajennoe predstavleni'e o ji'zni' li'y'dei', i'h c'ai'ani'ah i' zaprosah.

Obostri'las i' problema neravenstva. Ona y'sy'gy'bli'aetsi'a i'z goda v god, hoti'a sredni'e pokazateli' dohodov naseleni'a vrode by rasty't, po krai'nei' mere na by'mage.

Odnako za pri'li'c'nymi' sredni'mi' zarabotkami' skryvaetsi'a si'lnoe i'my's'estvennoe rassloeni'e v obs'estve. Mnogi'e nasy's'nye problemy grajdan ne res'eny.

Obespec'eni'e blagopoly'c'i'a i' kac'estva ji'zni' – glavnai'a zadac'a gosy'darstva. Eti' slova sledy'et perevesti' v ploskost realnyh del.

Dohody vseh gry'pp naseleni'a doljny rasti' po mere rosta ekonomi'ki'. Eto neprelojnai'a aksi'oma, kotorai'a v nas'em sly'c'ae ne rabotaet.

Sozdannai'a v strane sosi'alno-ekonomi'c'eskai'a si'stema pokazala dostatoc'ny'i'y' effekti'vnost v obespec'eni' obs'ego rosta nasi'onalnogo dohoda, no pri' etom i'avli'aetsi'a neeffekti'vnoi' v ego raspredeleni', i' vy eto horos'o poni'maete i' znaete.

Kli'y'c'evymi' vygodopri'obretateli'ami' ekonomi'c'eskogo rosta stali' fi'nansovo-oli'garhi'c'eski'e gry'ppy.

Sloji'vs'i'esi'a oli'gopoli' serezno ograni'c'i'li' razvi'ti'e svobodnogo rynka i' sni'zi'li' konky'rentosposobnost strany.

En' aldymen, elimizdin' jan'a ekonomi'kalyq tug'yryn qalyptastyry'dy myqtap qolg'a aly' qajet.

Ekonomi'kalyq sai'asatymyzdyn' maqsaty – ai'qyn. Bul – zaman talabyna sai' a'ley'mettik bag'dary bar naryqtyq ekonomi'ka qury' ja'ne damyty'.

Bul ju'i'enin' o'zeginde qog'am aldyndag'y jay'apkers'iligin sezine biletin ka'sipkerlerimizdin' ay'qymdy toby turatyny anyq. I'ag'ni', bul – o'zinin' ja'ne balalarynyn' tag'dyryn Qazaqstanmen g'ana bai'lanystyratyn ka'sipkerler.

Da'l osyndai' ka'sipkerler el bolas'ag'y u's'in o'zine jay'apkers'ilik aly'g'a dai'yn.

Sol sebepti, ka'sipkerlikti damyty' u's'in ju'i'eli jumys atqary' o'te man'yzdy.

Men bi'zneske tu'sken bi'y'rokrati'alyq salmaqty ai'tarlyqtai' azai'typ, onyn'
o'sip-o'rkendey'ine jol as'atyn zan'g'a qol qoi'dym.

U'kimet osy zan'nyn' a'ley'etin naqty is ju'zinde pai'dalany'y qajet.

Mnogo spravedli'vyh voprosov vyzyvaet effekti'vnost i' dosty'pnost mer gosy'darstvennoi' podderjki'.

Sloji'vs'ai'asi'a si'stema ori'enti'rovana glavnym obrazom na obsly'ji'vani'e kry'pnyh stry'kty'r po pri'nsi'py': «dry'zi'am vse, ostalnym – po zakony'».

Po sy'ti', dannai'a si'stema es'e bolee y'si'li'vaet oli'gopoli'y' v ekonomi'ke. Bols'i'e predpri'ati'a polzy'i'y'tsi'a osobymi' pri'vi'legi'ami', podavli'ai'a konky'rensi'y' i' prepi'atstvy'i'a provedeni'y' reform.

Napri'mer, Bank razvi'ti'a Kazahstana, po sy'ti', prevrati'lsi'a v li'c'nyi' bank dli'a i'zbrannogo kry'ga li's, predstavli'ai'y's'i'h fi'nansovo-promys'lennye i' stroi'telnye gry'ppy. My znaem vseh pofami'lno.

Polzy'i'as dosty'pom v vysoki'e kabi'nety, oni' poly'c'ai'y't pri'vi'legi'rovannye y'slovi'a dli'a reali'zasi' svoi'h proektov.

Na eti' proekty otvlekai'y'tsi'a resy'rsy gosy'darstva, kotorye mogli' byt i'spolzovany dli'a razvi'ti'a i'menno malogo i' srednego predpri'ni'matelstva.

Pravi'telstvy' pory'c'aetsi'a perestroi't dei'atelnost BRK.

Ostai'y'tsi'a neprozrac'nymi', neeffekti'vnymi' i' prosedy'ry predostavleni'a mer gosy'darstvennoi' podderjki'.

Sledy'et kardi'nalno peresmotret eti' podhody. Eto doljny byt prozrac'nye i' poni'atnye mehani'zmy. Osoboe vni'mani'e ny'jno y'deli't razvi'ti'y' malogo i' srednego bi'znesa v regi'onah.

A'dil ba'sekelestik bizdin' ekonomi'ka u's'in basty talapqa ai'naly'g'a ti'is.

Bu'ginde bag'any ymyralasa otyryp belgiley' qalypty na'rsege ai'naldy.

Memlekettik ja'ne kvazi'memlekettik sektordyn' satyp aly' salasynda karteldi kelisimder jasasy' ken'inen tarap ketti.

Mysaly, Men byltyr farmasevti'ka naryg'yndag'y karteldi retke keltiry'di tapsyrdym.

Biraq, kei'birey'ler zan'namadag'y kems'ilikterdi jeley' etip, bul jumysty ai'aqsyz qaldyry'g'a tyrysy'da.

Sondyqtan, karteldi kelisimder jasasty degen ku'dik bolg'an jag'dai'da memlekettik satyp aly'g'a qatysy's'ylardy teksery'ge tyi'ym saly' ty'raly moratori'din' ku's'in joi'y'dy tapsyramyn.

Kelesi ma'sele. Jyldan jylg'a bizdin' azamattarymyz ben ka'sipkerlerimiz janar-jag'ar mai' o'ndiry' ja'ne ony bo'lip-taraty' ju'i'esinin' as'yq bolmay'ynan zardap s'egip keledi.

Tipti, janar-jag'ar mai' bag'asyn jarty jyl boi'y qoldan rettey'ge ma'jbu'r bolyp otyrmyz.

Osy kezen'de Bas proky'raty'ra Ba'sekelestikti qorg'ay' ja'ne damyty' agenttigimen, sondai'-aq Energeti'ka mi'ni'strligimen birlesip, osy saladag'y jumystardy retke keltiry'ge, ony reformalay' u's'in kes'endi usynystar a'zirley'ge ti'is.

Eger bul jumys bir jolg'a qoi'ylmasa, janar-jag'ar mai' bag'asyn rettey' ju'i'esi saqtalady.

Kelesi ma'sele – «Samuryq-Qazyna» qory qyzmetinin' ti'imdiligi.

Bu'ginde bul qordyn' akti'vi elimizdin' is'ki jalpy o'niminin'
60 pai'yzyna jy'yqtai'dy.

I'ag'ni', osy ui'ymnyn' ti'imdi qyzmeti bu'kil ekonomi'kamyzdy o'rkendety'ge tikelei' a'ser etedi.

Qordyn' KEGOK, Qazaqgaz ja'ne Qazaqstan temir joly si'aqty i'nfraqurylymdyq kompani'alary ekonomi'kamyzdyn' barlyq derlik sektorynyn' ti'imdiligin ai'qyndai'dy.

Osy tusta, qor o'zinin' negizgi mindetin oryndap otyr ma, i'ag'ni' ulttyq bai'lyqty eselei' aldy ma degen oryndy suraq ty'yndai'dy.

Qomaqty jalaqy alatyn qyzmetkerleri, di'rektorlar ken'esi nemen ai'nalysady?

Qyzmeti o'te qymbat konsalti'ng kompani'alaryn ja'ne s'eteldik mamandardy jumysqa tartqannan pai'da bar ma?

«Samuryq-Qazyna» qory elimizdin' strategi'alyq akti'vterin basqary' isinde basty ro'l atqarady.

Sondyqtan, U'kimetke Strategi'alyq josparlay' ja'ne reformalar agenttigimen birlesip, kvazi'memlekettik sektordy tu'begei'li reformalay' u's'in usynystar a'zirley'di tapsyramyn.

Eger Qordy reformalay' mu'ldem mu'mkin bolmasa, ondai' qurylymnyn' ekonomi'kamyzda bolmag'any jo'n.

Sohrani'ai'y'tsi'a voprosy po prozrac'nosti' zaky'pok Fonda. Jaloby pri'hodi'at regy'li'arno.

Sledy'et obi'azatelno nai'ti' otvety na dannye voprosy. V c'astnosti', vajno sokrati't osnovani'a, pozvoli'ai'y's'i'e zakli'y'c'at dogovory po gosy'darstvennym zaky'pkam sposobom i'z odnogo i'stoc'ni'ka.

Predstoi't v selom peresmotret pori'adok zaky'pok «Samry'k-Kazyna» i' i'nyh nasi'onalnyh kompani'.

V pros'lom gody' vys'el novyi' Zakon o regy'li'ry'emyh zaky'pkah, no bols'oe koli'c'estvo voprosov po-prejnemy' res'aetsi'a na y'rovne podzakonnyh aktov i' res'eni' samogo Fonda.

Ny'jno obespec'i't soglasovani'e pravi'l i' prosedy'r «Samry'k-Kazyna» s Mi'ni'sterstvom fi'nansov i' Agentstvom po zas'i'te i' razvi'ti'y' konky'rensi'.

Ekonomi'kalyq o'sim memlekettin' ekonomi'kadag'y u'lesin azai'ty'men tyg'yz bai'lanysty.

Biraq, jekes'elendiry' ju'i'eli ja'ne as'yq ju'rgizilip jatqan joq.

Atap ai'tqanda, ba'sekelestik ortag'a berily'ge ti'is akti'vterdi iriktey' ta'silderi ai'qyndalmag'an. Ony s'ug'yl a'zirley' qajet.

U'kimetke Ba'sekelestikti qorg'ay' ja'ne damyty' agenttigimen birlesip, ti'isti Memlekettik komi'ssi'anyn' jekes'elendiry'ge qatysty s'es'imderinin' tolyq as'yq a'ri ai'qyn boly'yn qamtamasyz ety'di tapsyramyn.

Ekonomi'kany a'rtaraptandyry' – ku'rdeli mindet.

A'rtaraptandyry' bolmasa, azamattarymyzdyn' a'l-ay'qatyn arttyryp, turaqty jumys oryndaryn as'y' mu'mkin emes.

Bul jumystyn' basty bag'yty – o'n'dey' o'nerka'sibin damyty'. Degenmen, el ekonomi'kasyndag'y o'n'dey' o'nerka'sibinin' u'lesi ai'tarlyqtai' o'sti dep ai'ty'g'a kelmei'di.

Biz a'li ku'nge dei'in birqatar o'nim tu'rinen i'mportqa ta'y'eldimiz.

Jyl o'tken sai'yn elimizdin' to'lem balansynda o'tkir taps'ylyq bai'qaly'da.

Ali'y'mi'ni'den, mystan jasalg'an dai'yn bui'ymdar ja'ne mas'i'na jasay' salasyna qajetti jabdyqtar a'li ku'nge dei'in s'etelden a'kelinedi.

2020 jyldyn' qorytyndysy boi'yns'a tek munai'-gaz ja'ne tay'-ken mas'i'na jasay' salasynyn' i'mporty 4 mi'lli'ard dollardan asty.

A'lde elimizdegi kei'bir adamdar ahy'aldyn' da'l osyndai' ku'i'de boly'yna mu'ddeli me?

U'kimet bu'kil o'nerka'sip salasyna teren' talday' jumysyn ju'rgizy'ge ti'is.

S'i'kizat qoryn, quziretteri men ekonomi'kalyq ti'imdilikti eskere otyryp, ba'sekege qabiletti sektorlardy anyqtay' kerek.

Ju'rgizilgen talday'dyn' negizinde naqty jobalardy a'zirlep, i'nvestorlardy tarty' qajet.

Bul – U'kimettin' jan'a quramynyn' aldynda turg'an basty mindetterdin' biri.

Dalee. Y' predpri'ni'matelei' i' v selom v obs'estve mnojestvo voprosov vyzyvaet dei'atelnost kompani', kotorai'a nazyvaetsi'a «Operator ROP».

Dos'lo do togo, c'to bylo organi'zovano nekoe obs'estvennoe dvi'jeni'e proti'v etoi' c'astnoi' kompani'.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' pri'ni'at mery po prekras'eni'y' y'ti'li'zasi'onnogo sbora i' raspori'ajeni'a y'ti'li'zasi'onnym sborom TOO «Operator ROP».

Eti'm doljna zani'matsi'a gosy'darstvennai'a organi'zasi'a, kak v zary'bejnyh stranah.

C'to kasaetsi'a sami'h sborov, sledy'et peresmotret i'h stavki'. Fy'nksi' gosy'darstva po y'ti'li'zasi', podderjke avtomobi'lnoi' promys'lennosti' i' selhozmas'i'nostroeni'a ni'kto ne otmeni'al.

Ny'jno konstry'kti'vno obsy'di't dannyi' vopros s bi'znesom i' obs'estvennosti'y'.

Sledy'et rassmotret vopros predostavleni'a poky'pateli'am otec'estvennyh avtomobi'lei' i' selhoztehni'ki' vay'c'erov za sc'et y'ti'li'zasi'onnogo sbora.

Prorabotai'te i' i'nye obs'estvenno poleznye sposoby i'spolzovani'a ego sredstv.

Es'e odi'n vopros, kotoryi' si'lno volny'et, esli' ne skazat, razdrajaet, nas'y' obs'estvennost, osobenno ji'telei' stoli'sy, – eto stroi'telstvo LRT.

I'z obyc'nogo i'nfrastry'kty'rnogo proekta on prevrati'lsi'a v serezny'i'y' problemy', kotorai'a vredi't repy'tasi' strany.

Y'je zatrac'eny ogromnye sredstva, pri'vlec'eny zai'my, pri'ni'aty obemnye kontraktnye obi'azatelstva pered zary'bejnymi' partnerami'.

Proekt i'znac'alno byl os'i'boc'nym, eto nado pri'znat. Pri'c'em eto proekt s si'lnym zapahom korry'psi'.

Teper ny'jno pri'ni'at opti'malnoe res'eni'e, potomy' c'to prostoi' snos oznac'aet poteri'y' vremeni' i' deneg.

Y' nas net i'nogo vybora, kak pri'glasi't otec'estvennyh i' zary'bejnyh arhi'tektorov i' y'rbani'stov, kotorye opredeli'at vozmojnye vari'anty i'spolzovani'a dannogo proekta.

Ay'yl s'ary'as'ylyg'yna ereks'e nazar ay'dary' kerek.

Son'g'y jyly elimizde qy'an's'ylyq boldy.

Byltyrg'a qarag'anda ji'nalg'an astyq ko'lemi 4 mi'lli'on tonnag'a kemidi.

Bul s'i'kizatpen ja'ne jem-s'o'ppen qamtamasyz ety' isine a'ser etti.

Boljam boi'yns'a bi'yl da ahy'al ku'rdeli boly'y mu'mkin.

U'kimet tuqymmen, jem-s'o'ppen, tyn'ai'tqys'pen qamtamasyz ety' ma'selelerin ja'ne egin egy' nay'qanyn qatan' baqylay'da ustay'g'a ti'is.

Sy'bsi'di'any turaqty bery'ge qatysty ma'sele ji'i ko'teriledi.

Men bug'an dei'in sy'bsi'di'alay' ta'silderin qai'ta qaray' qajettigi ty'raly tapsyrma bergen bolatynmyn.

Bul jumys qysqa merzim is'inde atqaryly'g'a ti'is.

Biz sy'bsi'di'a aly'dy jen'ildety'ge, onyn' qoljetimdi boly'yn ja'ne as'yqtyg'yn qamtamasyz ety'ge ti'ispiz.

Jy'yrda bolg'an zan' buzy's'ylyqtardyn' qai'talany'yna jol bermey' man'yzdy.

Aldag'y u's' jylda azyq-tu'lik qay'ipsizdigi ma'selesin tu'begei'li s'es'y' qajet.

Bul U'kimet pen a'kimderdin' aldynda turg'an negizgi basymdyq ekenine ai'ryqs'a nazar ay'daramyn.

Eger naryqta azyq-tu'lik tay'arlary mol bolmasa, i'nfli'asi'any ustap tury'g'a es'qandai' s'ara ko'mektespei'di.

Dli'a obespec'eni'a makroekonomi'c'eskoi' stabi'lnosti' neobhodi'my dopolni'telnye i'stoc'ni'ki' dohodov bi'y'djeta.

Na fone vysoki'h sen na syre dohody predpri'ati' gornory'dnogo sektora vyrosli'. My eto znaem.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' prorabotat vopros dopolni'telnyh posty'pleni' v bi'y'djet. Vzamen mojno predostavi't s'i'roki'e lgoty dli'a razvedki' i' osvoeni'a novyh mestorojdeni'. I'a vedy' rec' o kry'pnyh gornory'dnyh i' dry'gi'h kompani'ah.

V y'slovi'ah blagopri'atnoi' koni'y'nkty'ry rynka proi'zvodi'teli' benzi'na i' razli'c'nye posredni'ki' poly'c'ai'y't dopolni'telnye pri'byli'.

Sc'i'tai'y' neobhodi'mym i'zymat c'ast etoi' marji' v polzy' bi'y'djeta posredstvom aksi'zov. Pravi'telstvo doljno provesti' sootvetstvy'i'y's'i'e rasc'ety.

Pri' etom nelzi'a dopy'sti't rosta sen.

Znac'i'telnyi' potensi'al v povys'eni' dohodov bi'y'djeta kroetsi'a v navedeni' pori'adka na tamojne. Osobenno na grani'se s Ki'taem.

Samyi' nastoi'as'i' bardak, tvori'as'i'si'a tam, obs'ei'zvesten. Mas'i'ny ne dosmatri'vai'y'tsi'a, nalogi' i' pos'li'ny ne plati'atsi'a. Rashojdeni'a v «zerkalnoi'» stati'sti'ke s tamojennymi' organami' KNR dosti'gai'y't mi'lli'ardov dollarov.

Sy's'estvy'i'y't neki'e «y'polnomoc'ennye operatory», i'mei'y's'i'e staty's nepri'kasaemyh.

Strana teri'aet desi'atki' mi'lli'ardov tenge v vi'de nalogov. Tak delo ne poi'det.

Pory'c'ai'y' Generalnoi' proky'raty're sovmestno s Mi'nfi'nom, Agentstvom po fi'nansovomy' moni'tori'ngy' i' dry'gi'mi' zai'nteresovannymi' organami' provesti' kompleksny'i'y' proverky' i' obespec'i't pori'adok na tamojennoi' grani'se.

Govori'a o dohodah bi'y'djeta, nelzi'a ne otmeti't i' nekotorye stati' rashodov.

Otmec'y' zarabotnye platy c'lenov Pravi'telstva, depy'tatov i' aki'mov.

V konse pros'logo goda dannyi' vopros akti'vno obsy'jdalsi'a v obs'estve.

Sc'i'tai'y', c'to zarabotnye platy y' y'pomi'any'toi' kategori' gosy'darstvennyh sly'jas'i'h vpolne dostatoc'nye.

Poetomy' sc'i'tai'y' vozmojnym obi'avi't pi'ati'letni' moratori' na povys'eni'e zarabotnyh plat c'lenov Pravi'telstva, aki'mov regi'onov i' depy'tatov.

I'a poni'mai'y', c'to eto ne oc'en horos'ai'a novost dli'a depy'tatov Maji'li'sa, no dy'mai'y', c'to vy ety' novost vospri'mi'te s poni'mani'em.

Admi'ni'strati'vnym gossly'jas'i'm i' bi'y'djetni'kam zarabotnye platy prodolji'm podni'mat po mere rosta vozmojnostei' bi'y'djeta.

Qarjy ju'i'esinin' turaqtylyg'y ulttyq ekonomi'kany odan a'ri damyty'dyn' kepili ekeni belgili.

Ekonomi'ka o'sip, halyqtyn' tabysynda als'aqtyq pai'da bolg'andyqtan, tutyny' nesi'eleri ai'tarlyqtai' artty.

Onyn' mo'ls'eri bi'znesti nesi'eley' ko'leminen asyp ketti.

Halyq qazirgi y'aqytta ko'p nesi'e alyp jatyr.

Osyny eskersek, bul qarjy naryg'yn qubyltyp, a'ley'mettik turaqsyzdyq qay'pin ty'dyry'y mu'mkin.

U'kimet jeke tulg'alardyn' bankrottyg'y ty'raly zan' jobasyn a'zirley'di bastady.

Biraq, bul tyg'yryqtan s'yg'atyn jol emes.

En' aldymen, s'ekten tys qaryzdyn' ko'bei'y'in boldyrmay' qajet.

Sondyqtan, Qarjy naryg'yn rettey' ja'ne damyty' agenttigine Ulttyq bankpen birlesip, pry'densi'aldy rettey' tetikteri arqyly naqty a'ri jedel s'es'im qabylday'dy tapsyramyn.

Y'stoi'c'i'vyi' ekonomi'c'eski' rost nevozmojen bez obespec'eni'a stabi'lnosti' na vali'y'tnom rynke.

Na fone proi'zos'eds'i'h sobyti' i' reji'ma c'rezvyc'ai'nogo polojeni'a vozni'kli' sereznye ri'ski' speky'li'ati'vnogo davleni'a na nasi'onalny'i'y' vali'y'ty'.

Pory'c'ai'y' Nasi'onalnomy' banky' i' Agentstvy' po regy'li'rovani'y' i' razvi'ti'y' fi'nansovogo rynka obespec'i't stabi'lnost vali'y'tnogo rynka do polnogo vosstanovleni'a doveri'a k tenge so storony vny'trenni'h i' vnes'ni'h y'c'astni'kov rynka.

S seli'y' povys'eni'a blagosostoi'ani'a kazahstansev my neodnokratno podni'mali' zarplaty i' pensi', no kajdyi' raz stalki'vaemsi'a s nekontroli'ry'emym rostom sen.

Na proti'ajeni' mnogi'h let vysokai'a i'nfli'asi'a ostaetsi'a kli'y'c'evoi' problemoi' nas'ei' ekonomi'ki'. Ona sni'jaet effekti'vnost ekonomi'c'eskoi' i' sosi'alnoi' poli'ti'ki'.

Pri's'la pora postavi't toc'ky' v etom voprose, stabi'li'zi'rovat seny i' i'nfli'asi'onnye oji'dani'a naseleni'a.

Ny'jna planomernai'a rabota po sni'jeni'y' i'nfli'asi'. Selevoi' kori'dor – 3-4% k 2025 gody'.

Pravi'telstvy' sovmestno s Nasi'onalnym bankom i' Palatoi' «Atameken» predstoi't razrabotat kompleks mer po kontroli'y' i'nfli'asi'.

On doljen vkli'y'c'at v sebi'a mery po sni'jeni'y' i'mportnoi' zavi'si'mosti', sni'jeni'y' i'zbytoc'nogo posredni'c'estva i' i'nstry'menty denejno-kredi'tnoi' poli'ti'ki'.

V Kazahstane sozdany vse y'slovi'a dli'a pri'vlec'eni'a pri'amyh i'nostrannyh i'nvesti'si'.

My zai'nteresovany v tom, c'toby blagopri'atnyi' i'nvesti'si'onnyi' kli'mat sohrani'alsi'a.

Mogy' zaveri't, c'to gosy'darstvom by'dy't pri'ni'aty vse neobhodi'mye mery dli'a vosstanovleni'a doveri'a vny'trenni'h i' i'nostrannyh i'nvestorov.

Vse obi'azatelstva i' garanti' gosy'darstva pered i'nvestorami' by'dy't i'spolneny v polnom obeme.

Na dannom etape ny'jna novai'a Konsepsi'a i'nvesti'si'onnoi' poli'ti'ki' dli'a povys'eni'a pri'vlekatelnosti' strany v y'slovi'ah y'si'leni'a trebovani' ESG, globalnogo energeti'c'eskogo i' tehnologi'c'eskogo perehoda.

Otdelno zaostri'y' vni'mani'e na sledy'i'y's'em voprose.

V svi'azi' s vvedeni'em c'rezvyc'ai'nogo polojeni'a vysok ri'sk vyvoda kapi'tala otdelnyh fi'nansovo-promys'lennyh gry'pp za ry'bej, v tom c'i'sle py'tem zakli'y'c'eni'a fi'kti'vnyh sdelok.

My y'je zafi'ksi'rovali' dvi'jeni'e na sc'etah otdelnyh li's.

Poetomy' pory'c'ai'y' Nasi'onalnomy' banky' sovmestno s Agentstvami' po fi'nansovomy' moni'tori'ngy' i' regy'li'rovani'y' fi'nrynkov obespec'i't c'etkoe nabli'y'deni'e, proverky' i' kontrol vseh tranzaksi' i' li's, neobosnovanno vyvodi'as'i'h sredstva i'z strany.

V zavers'eni'e ekonomi'c'eskogo bloka vysty'pleni'a otmec'y'.

Segodni'a my naznac'i'li' novogo Premer-mi'ni'stra, postavi'li' ri'ad konkretnyh zadac'.

Pory'c'ai'y' Premer-mi'ni'stry' v tec'eni'e treh nedel podgotovi't Programmy' dei'stvi' Pravi'telstva na 2022 god. Rassmotri'm ee na rass'i'rennom zasedani' Pravi'telstva v nac'ale fevrali'a.

Vo vsem mi're nac'alas novai'a vspys'ka koronavi'ry'sa. V Kazahstane nabli'y'daetsi'a rezki' rost zabolevaemosti'. Fi'ksi'ry'etsi'a bolee 2 tysi'ac' novyh sly'c'aev v sy'tki'.

Za ves peri'od pandemi' c'i'slo zarajeni' sostavi'lo bolee 1 mln c'elovek.

Poetomy' vajno ne rasslabli'atsi'a i' prodolji't borby' s koronavi'ry'som.

Eto takje doljno byt kli'y'c'evoi' zadac'ei' novogo Pravi'telstva.

Teper o mejregi'onalnyh di'sproporsi'ah.

Obs'ei'zvestno, c'to regi'ony Kazahstana razvi'vai'y'tsi'a neravnomerno.

Di'sproporsi' sozdai'y't predposylki' dli'a sosi'alnogo di'skomforta, rosta mi'grasi'onnyh nastroeni'.

Posledni'e sobyti'a pokazali' ostry'i'y' problemy' s zani'atosti'y' v zapadnyh i' i'y'jnyh regi'onah. Tam vysoka rojdaemost, a ekonomi'ka ne pospevaet s sozdani'em raboc'i'h mest.

Poetomy' si'stemnai'a i'ndy'stri'ali'zasi'a, sodei'stvi'e MSB, razvi'ti'e sektora y'sly'g v eti'h oblasti'ah i'avli'ai'y'tsi'a ne regi'onalnym, a nasi'onalnym pri'ori'tetom.

Nelzi'a zabyvat o ky'lty'rnoi', obrazovatelnoi' sostavli'ai'y's'ei' razvi'ti'a.

Obrazovannye grajdane bolee konky'rentny v mass'tabah strany, i'mei'y't bols'e s'ansov na y'speh i' dostoi'ny'i'y' ji'zn.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' razrabotat dli'a dannyh regi'onov otdelnye napravleni'a v ramkah programm «Ay'yl – El besigi», «Dorojnoi' karty bi'znesa» i' dry'gi'h.

Dalee. Ne sekret, c'to zac'asty'i'y' y'roven podderjki' regi'ona zavi'si't ot «vesa» konkretnogo aki'ma, a ne ot realnyh potrebnostei' ji'telei'.

Eto vedet k di'sproporsi'am v razvi'ti' i' nedovolstvy' grajdan.

Mnogi'e i'z ni'h, osobenno ji'teli' syrevyh regi'onov, sc'i'tai'y't, c'to i'h oblasti' zasly'ji'vai'y't bols'ego vni'mani'a pri' raspredeleni' bi'y'djetnyh resy'rsov.

Dannye oblasti', i'avli'ai'as donorami' bi'y'djeta, otstai'y't po mnogi'm parametram sosi'alno-ekonomi'c'eskogo razvi'ti'a.

Poetomy' podhody ny'jno postepenno meni'at. Nazrela osnovatelnai'a reforma mejbi'y'djetnyh otnos'eni'.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' podgotovi't paket zakonodatelnyh i'zmeneni'.

Kompleksnogo reformi'rovani'a treby'et si'stema gosy'darstvennogo y'pravleni'a.

Neobhodi'mo pri'znat nevysoki' kadrovyi' potensi'al, formali'zm, korry'psi'y', bols'y'i'y' teky'c'est kadrov.

Poetomy' sohrani'aetsi'a ni'zki' y'roven doveri'a obs'estva k i'nsti'ty'tam gosy'darstvennoi' vlasti'.

Sledy'et y'sovers'enstvovat si'stemy' otbora kadrov na gosy'darstvenny'i'y' sly'jby', y'brat i'zli's'ni'e prepony i' barery dli'a posty'pleni'a.

Realnym pri'nsi'pom pri'ema i' prodvi'jeni'a po sly'jbe doljen stat pri'nsi'p «meri'tokrati'».

Gosy'darstvennai'a sly'jba doljna byt otkryta li'y'bomy' kazahstansy'.

Sledy'et takje y'prosti't pori'adok «vyhoda» i'z gosy'darstvennoi' sly'jby.

Nekotorye bezyni'si'ati'vnye c'i'novni'ki' mogy't prosi'ji'vat s'tany godami' v svoi'h kabi'netah. Oni' ne dai'y't rasti' molodym i' perspekti'vnym rebi'atam, sni'jai'y't effekti'vnost gosapparata. S taki'mi' c'i'novni'kami' nado legko pros'atsi'a, hoti'a, c'to kasaetsi'a gosy'darstvennogo apparata, i'nsti'ty'si'onalnai'a pami'at c'i'novni'kov i'meet oc'en bols'oe znac'eni'e. Nelzi'a prosto tak, «c'ohom», zameni'at vseh c'i'novni'kov na molodyh.

Zdes doljen byt absoli'y'tno razy'mnyi' podhod. Esli' c'elovek spravli'aetsi'a v svoi' 60 let s rabotoi', obladaet i'nsti'ty'si'onalnoi' pami'ati'y', oc'en polezen dli'a gosy'darstvennoi' sly'jby, ego ni' v koem sly'c'ae y'volni'at nelzi'a. To est zdes doljen pri'sy'tstvovat razy'mnyi', di'fferensi'rovannyi' podhod.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' i' Agentstvy' po delam gossly'jby razrabotat i' vnedri't sootvetstvy'i'y's'i'e mehani'zmy.

Mnoi'y' i'ni'si'rovan proekt «Prezi'dentski' molodejnyi' kadrovyi' rezerv». Eto sosi'alnyi' li'ft dli'a perspekti'vnoi' molodeji' i' v to je vremi'a mehani'zm formi'rovani'a novogo mys'leni'a, vnedreni'a novyh podhodov v rabote gosapparata. Eta prakti'ka by'det prodoljena.

V sootvetstvi' s moi'm pory'c'eni'em v pros'lom gody' c'i'slennost gosy'darstvennogo apparata byla sokras'ena na 15 %.

Gosapparat i'avli'aetsi'a dvi'gatelem i' i'spolni'telem reform, okazyvaet grajdanam vajnye gosy'darstvennye y'sly'gi', obespec'i'vaet reali'zasi'y' konsepsi' «Slys'as'ego gosy'darstva».

Bez gosy'darstvennogo apparata samo gosy'darstvo ne mojet y'spes'no sy's'estvovat.

Na teky's'em etape c'i'slennost gossly'jas'i'h sledy'et pri'znat opti'malnoi'.

Posle vseh organi'zasi'onnyh res'eni', svi'azannyh s naznac'eni'em novogo Pravi'telstva, ety' c'i'slennost ny'jno zafi'ksi'rovat na srednesroc'nyi' peri'od. A zatem posmotri'm: esli' my postepenno by'dem i'zbavli'atsi'a ot gosy'darstvennyh fy'nksi', peredavat i'h v konky'rentny'i'y' sredy', sledovatelno, i' c'i'slennost gosy'darstvennogo apparata by'det postepenno sokras'atsi'a.

Neobhodi'mo konstati'rovat, c'to v selom effekti'vnost di'aloga c'i'novni'kov s grajdanami' po-prejnemy' ni'zka. Ry'kovodi'teli' gosorganov ne y'mei'y't, a poroi' i' boi'atsi'a obs'atsi'a s narodom.

C'leny Pravi'telstva doljny regy'li'arno vyezjat v regi'ony, a aki'my regi'onov obi'azany provodi't postoi'annye vstrec'i' s ji'teli'ami' kajdogo naselennogo py'nkta.

Es'e odna problema – totalnai'a bi'y'rokrati'a.

Ona spravedli'vo formi'ry'et y' grajdan predstavleni'e o gosapparate kak medli'telnoi', ravnody's'noi' mas'i'ne.

Bi'y'rokrati'a – odna i'z glavnyh pri'c'i'n nekac'estvennoi' reali'zasi' reform.

Ot etoi' bolezni' predstoi't i'zlec'i'tsi'a vsem nam.

Pri'ori'tetom doljno stat soderjani'e, a ne forma. Otc'et radi' otc'eta i' kontrol radi' kontroli'a doljny y'i'ti' v pros'loe.

Konec'nyi' rezy'ltat vajnee prosessa. Vse prosessy, neopravdanno y'slojni'ai'y's'i'e i' zamedli'ai'y's'i'e realnye res'eni'a, doljny byt li'kvi'di'rovany.

Segodni'a gosorgany ori'enti'rovany ne na soderjatelny'i'y' reali'zasi'y' pory'c'eni'a, a na ego bi'y'rokrati'c'eskoe i'spolneni'e.

Gotovi'atsi'a doky'menty – obrazsovye po forme, no vyholos'ennye po soderjani'y'.

Nesmotri'a na i'ntegrasi'y' kli'y'c'evyh i'nformasi'onnyh si'stem, gosorgany po-prejnemy' plodi'at maky'laty'ry' i' bessmyslenny'i'y' perepi'sky'.

Dannye i'nformasi'onnyh si'stem gosy'darstvennyh organov sledy'et pri'znat ofi'si'alnymi' i' ne treby'i'y's'i'mi' by'majnogo perepodtverjdeni'a. V proti'vnom sly'c'ae, zac'em my vvodi'm si'frovi'zasi'y'? Si'frovi'zasi'a – eto ved ne modnai'a i'gry's'ka. Ona doljna prakti'c'eski' fy'nksi'oni'rovat, byt poleznoi' s toc'ki' zreni'a i'spolneni'a fy'nksi' gosapparata.

Bols'i'nstvo soves'ani' ny'jno provodi't v onlai'n-formate.

Eti' i' dry'gi'e mery po kardi'nalnoi' debi'y'rokrati'zasi' gosapparata by'dy't otrajeny v otdelnom Y'kaze.

V fy'nksi'onale Agentstva po strategi'c'eskomy' plani'rovani'y' i' reformam i' Agentstva po delam gosy'darstvennoi' sly'jby sledy'et predy'smotret konkretnye fy'nksi' moni'tori'nga i' reali'zasi' mer po debi'y'rokrati'zasi' i' povys'eni'y' effekti'vnosti' gosapparata.

Blagopoly'c'i'e grajdan i' i'h sosi'alnoe samoc'y'vstvi'e doljny byt glavnymi' i' vsegda nahodi'tsi'a v foky'se vni'mani'a gosy'darstva.

Pora zavers'at i'gry' s si'frami' i' perehodi't k realnym delam. Zac'asty'i'y' gosorgany li'y'bi'at maski'rovat si'ty'asi'y' termi'nami' vrode «prody'kti'vnyh samozani'atyh», «neformalnoi' zani'atosti'».

V rezy'ltate mnogi'e li'y'di' ostai'y'tsi'a «odi'n na odi'n» s bezraboti'sei' i' sosi'alnoi' nezas'i's'ennosti'y'.

Eto treby'et kac'estvennogo obnovleni'a sosi'alno-try'dovoi' sfery.

V eti'h seli'ah sledy'et pri'ni'at kompleks sledy'i'y's'i'h mer.

Razrabotat programmy' povys'eni'a dohodov naseleni'a.

Rabota doljna byt toc'noi' i' adresnoi'. Na kajdom y'pravlenc'eskom y'rovne sledy'et y'stanovi't konkretnye pokazateli' sni'jeni'a bednosti'.

Predstoi't vyi'avi't realnoe koli'c'estvo grajdan, ny'jdai'y's'i'hsi'a v try'doy'stroi'stve.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' sovmestno s «Atameken» v dvy'hmesi'ac'nyi' srok pri'ni'at programmy' po povys'eni'y' dohodov naseleni'a.

Pravi'telstvy' sledy'et obespec'i't svoevremennoe pri'ni'ati'e Sosi'alnogo kodeksa.

V ramkah dannogo doky'menta my doljny adapti'rovat sosi'alny'i'y' poli'ti'ky' pod novye reali' s y'c'etom vyzovov pandemi' i' nakopi'vs'i'hsi'a problem.

Sosi'alnyi' kodeks doljen stat kli'y'c'evym elementom novogo «obs'estvennogo dogovora».

Osoboe vni'mani'e sledy'et y'deli't sni'jeni'y' bezraboti'sy, osobenno molodejnoi'.

Vypy'skni'ki' vy'zov, kolledjei', osobenno molodej bez obrazovani'a ne vsegda i'mei'y't vozmojnost try'doy'stroi'tsi'a na postoi'annye raboc'i'e mesta. Eto my horos'o znaem. Vyji'vai'y't, perebi'vai'as sly'c'ai'nymi' zarabotkami'.

Nekotorye v poi'skah dohoda mogy't peresty'pi't zakon.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' rassmotret vozmojnost y'veli'c'eni'a prodolji'telnosti' y'c'asti'a i' razmera oplaty try'da po proektam «Molodejnai'a prakti'ka» i' «Pervoe raboc'ee mesto».

Vajno sozdavat y'slovi'a dli'a reali'zasi' delovyh i'ni'si'ati'v molodeji' i' y'i'azvi'myh kategori' naseleni'a.

Pravi'telstvy' pory'c'aetsi'a prorabotat vozmojnost y'veli'c'eni'a sootvetstvy'i'y's'ego granta v dva raza do 400 MRP.

Sledy'i'y's'ee. Bezy'slovnym pri'ori'tetom i'avli'aetsi'a povys'eni'e dosty'pa k kac'estvennomy' obrazovani'y'.

Eto vajnei's'i' faktor razvi'ti'a vsego obs'estva.

Kak by my ni' obespec'i'vali' s'koly materi'alno, bez horos'i'h y'c'i'telei' podni'at kac'estvo obrazovani'a nevozmojno.

Uly Ahmet Bai'tursynuly ai'tqandai', «Mug'alim – mekteptin' ju'regi».

Poetomy' pory'c'ai'y' razrabotat spesi'alny'i'y' programmy' pri'vlec'eni'a ly'c's'i'h pedagogov s sootvetstvy'i'y's'i'm paketom mer podderjki' dli'a regi'onov, gde est defi'si't y'c'i'telei'.

Zlobodnevnym ostaetsi'a vopros dosty'pnosti' vyss'ego obrazovani'a.

Osoboe vni'mani'e sledy'et y'deli't vydeleni'y' selevyh grantov dli'a molodeji' i'z gy'stonaselennyh regi'onov strany.

Dli'a postroeni'a novoi' ekonomi'ki' vajno povys'eni'e konky'rentosposobnosti' vy'zov.

Nedavno v Kazahstane nac'ali' otkryvatsi'a fi'li'aly vedy's'i'h zary'bejnyh vy'zov. V skorom vremeni' plani'ry'etsi'a otkryti'e fi'li'alov peredovyh tehni'c'eski'h vy'zov Rossi'.

Sc'i'tai'y' neobhodi'mym k 2025 gody' otkryt v nas'ei' strane ne menee 5 fi'li'alov avtori'tetnyh zary'bejnyh y'ni'versi'tetov.

Pri' etom dva fi'li'ala vy'zov s tehni'c'eski'm y'klonom neobhodi'mo otkryt na zapade strany.

V selom, nam vsem ny'jno i'zmeni't vzgli'ad na obrazovani'e. Pora y'vlec'eni'a gy'mani'tarnymi' spesi'alnosti'ami' pros'la, pri'ori'tet ny'jno otdat tehni'c'eski'm professi'am. Predstoi't vzrasti't novoe pokoleni'e i'njenerov, promys'lenni'kov.

Dalee. Vajnei's'i'm voprosom ostaetsi'a sosi'alnai'a spravedli'vost. Kazahstan po Konsti'ty'si' – sosi'alnoe gosy'darstvo.

Gosy'darstvom delaetsi'a nemalo. Bolee 50 % rashodov respy'bli'kanskogo bi'y'djeta – rashody sosi'alnogo haraktera. No etogo nedostatoc'no.

Y' nas est Nasi'onalnyi' fond – eto fi'nansovai'a opora strany.

Segodni'a je i'a pory'c'ai'y' sozdat obs'estvennyi' sosi'alnyi' Fond «Qazaqstan halqyna».

On by'det zani'matsi'a res'eni'em realnyh problem v sfere zdravoohraneni'a, obrazovani'a, sosi'alnoi' podderjki'.

Napri'mer, pomos'i'y' deti'am s redki'mi' zabolevani'ami'. Ved dli'a bols'i'nstva semei' rashody na lec'eni'e poprosty' nepodemny.

By'dem stroi't sporti'vnye obekty dli'a detei' v gorodah, rai'onah, poselkah, selah. Okajem sodei'stvi'e sposobnym deti'am. Podderji'm ky'lty'ry'. Pomojem Almaty opravi'tsi'a ot stras'noi' tragedi'.

I'z sredstv etogo Fonda my podderji'm semi' pogi'bs'i'h poli'sei'ski'h i' voennosly'jas'i'h.

I' eto li's' otdelnye pri'mery.

Podc'erkny': eto ne fond Prezi'denta, Pravi'telstva i'li' kakogo-li'bo dry'gogo gosy'darstvennogo organa. Eto fond vseh kazahstansev, narodnyi' fond.

On ne by'det fy'nksi'oni'rovat pri' Admi'ni'strasi' i'li' Pravi'telstve.

By'det sozdan avtori'tetnyi' nabli'y'datelnyi' sovet, naznac'en c'estnyi' i' otvetstvennyi' ry'kovodi'tel.

Obespec'i'm polny'i'y' prozrac'nost ego dei'atelnosti', podotc'etnost i' podkontrolnost i'menno obs'estvy'.

Plany, bi'y'djet, proekty by'dy't py'bli'kovatsi'a na sai'te. Vsi'a i'nformasi'a by'det otkrytoi'.

Fi'nansi'rovani'e Fonda by'det osy's'estvli'atsi'a i'z c'astnyh i' gosy'darstvennyh i'stoc'ni'kov. Plani'ry'etsi'a pri'vlec' pomos' mejdy'narodnyh blagotvori'telnyh organi'zasi'.

V dannyi' fond by'dy't napravleny obi'azatelnye otc'i'sleni'a operatora loterei'noi' dei'atelnosti', sentra y'c'eta stavok i' dry'gi'h monopoli'stov.

Konec'no, my oji'daem znac'i'telnye i' regy'li'arnye, i'a podc'erki'vai'y', regy'li'arnye otc'i'sleni'a v Fond so storony kry'pnogo bi'znesa.

Blagodari'a Pervomy' Prezi'denty' – Elbasy v strane poi'avi'las gry'ppa oc'en pri'bylnyh kompani' i' prosloi'ka li'y'dei', bogatyh daje po mejdy'narodnym merkam.

Sc'i'tai'y', c'to pri's'lo vremi'a otdat doljnoe narody' Kazahstana i' pomogat emy' na si'stemnoi' i' regy'li'arnoi' osnove.

Poetomy' Pravi'telstvy' predstoi't opredeli't kry'g kompani' i' soglasovat s ni'mi' razmer ejegodnyh vznosov v Fond.

Krome togo, oji'dai'y' akti'vnogo y'c'asti'a i' ot teh li's, kotorye, fakti'c'eski' obladai'a ogromnymi' sredstvami', nahodi'atsi'a v teni'.

Y'veren, Fond mojet stat es'e odni'm i'nstry'mentom konsoli'dasi' obs'estva, y'krepi't v grajdanah c'y'vstvo sosi'alnoi' spravedli'vosti'.

Pros'eds'i'e sobyti'a obnaji'li' ostrye problemy, sy's'estvy'i'y's'i'e v nas'em obs'estve.

Napadeni'a na nas'i' goroda, rodnyh i' bli'zki'h pokazali', naskolko hry'pki'mi' okazali's glavnye sennosti' nas'ego gosy'darstva – mi'r i' stabi'lnost.

My doljny c'etko poni'mat, c'to gosy'darstvo i' grajdane – eto edi'noe seloe. Eti' poni'ati'a nedeli'mye, osobenno kogda rec' i'det o bezopasnosti' strany.

Basa nazar ay'dary'dy qajet etetin tag'y bir ma'sele bar.

Ko'ptegen jas azamatymyz Qary'ly ku's'ter qatarynda a'skeri' borys'yn o'tey'den qas'ady.

A'skeri' bi'letke i'e boly' jastardyn' maqtanys'yn ty'dyrmai'dy ja'ne Otang'a qyzmet ety'din' belgisi sanalmai'tyn boldy.

Armi'a qatarynda qyzmet ety', quqyq qorg'ay' salasynda jumys istey' – ai'ryqs'a mi'ssi'a.

Bul – Otan u's'in janyn saly'g'a bel by'g'an azamattardyn' sanaly tan'day'y.

Jastarymyzdy a'skeri' borys'yn o'tey'ge qalai' yntalandyry'g'a bolatynyn biz bu'kil qog'am bolyp oi'lastyry'ymyz kerek.

Biz – myqty halyqpyz.

To'l tari'hymyzda talai' jay'gers'ilik zamandy, as'ars'ylyqty ja'ne basqa da alapat qi'yndyqty bastan o'tkerdik.

Son'g'y ku'nderdegi qai'g'yly oqi'g'alar biz u's'in tag'y bir synaq boldy. Ony en'serip, buryng'ydan da myqty bolamyz.

V selom, nazrela neobhodi'most transformasi' vzai'mootnos'eni' mejdy' gosy'darstvom i' obs'estvom.

Ny'jen novyi' format obs'estvennogo dogovora.

Kazahstan prodolji't ky'rs poli'ti'c'eskoi' moderni'zasi'. Eto moi'a pri'nsi'pi'alnai'a pozi'si'a.

V poli'ti'c'eskoi' sfere sdelano nemalo.

Mnoi'y' bylo vydvi'ny'to c'etyre paketa poli'ti'c'eski'h reform, v ramkah reali'zasi' kotoryh pri'ni'ato bolee
10 zakonov. I' v etom plane i'a blagodaren depy'tatam Maji'li'sa i' Senata za oc'en operati'vny'i'y' i' kac'estvenny'i'y' raboty'.

Zarabotalo novoe po sy'ti' zakonodatelstvo o mi'ti'ngah.

Sni'jen regi'strasi'onnyi' barer dli'a sozdani'a parti' i' porog i'h prohojdeni'a v Parlament.

Rass'i'reno predstavi'telstvo jens'i'n i' molodeji' v Maji'li'se i' masli'hatah.

Vveden i'nsti'ty't parlamentskoi' oppozi'si', v i'zbi'ratelnyh bi'y'lleteni'ah poi'avi'las grafa «proti'v vseh».

Vpervye v i'stori' strany sostoi'ali's pri'amye vybory selski'h aki'mov.

Sereznye sdvi'gi' proi'zos'li' v sfere zas'i'ty prav c'eloveka.

V c'astnosti', byli' dekri'mi'nali'zovany i' gy'mani'zi'rovany stati' 130 i' 174 Y'golovnogo kodeksa.

Nas'a strana pri'soedi'ni'las ko Vtoromy' Faky'ltati'vnomy' protokoly' k Mejdy'narodnomy' pakty' o grajdanski'h i' poli'ti'c'eski'h pravah.

Podpi'san Y'kaz «O dalnei's'i'h merah Respy'bli'ki' Kazahstan v oblasti' prav c'eloveka», napravlennyi' na kompleksny'i'y' moderni'zasi'y' pravozas'i'tnoi' sfery.

Nac'al si'stemno y'krepli'atsi'a i'nsti'ty't y'polnomoc'ennogo po pravam c'eloveka.

Polnosti'y' otmenena smertnai'a kazn.

V svoem oc'erednom Poslani' v senti'abre i'a predstavli'y' novyi' paket poli'ti'c'eski'h reform, kotoryi' by'det podgotovlen na osnove s'i'rokogo i' konstry'kti'vnogo di'aloga s grajdanski'm obs'estvom i' ekspertami'.

Gosy'darstvo takje doljno obespec'i't polnosennoe i' kac'estvennoe vypolneni'e svoi'h bazovyh fy'nksi'.

Gosy'darstvo doljno garanti'rovat sobli'y'deni'e zakonnosti' i' pravopori'adka, zas'i'ty' prav sobstvennosti' i' bezopasnosti' grajdan, obespec'i'vat sosi'alnye blaga i' kac'estvennye gosy'darstvennye y'sly'gi'.

V svoi'y' oc'ered bi'znes i' grajdane otvetstvenny za sobli'y'deni'e zakonodatelstva i' norm obs'estvennogo povedeni'a, spravedli'vy'i'y' y'platy' nalogov i' prozrac'nost v try'dovyh otnos'eni'ah.

V etoi' svi'azi' sledy'et sformi'rovat programmy' posledovatelnyh preobrazovani'.

Pory'c'ai'y' Pravi'telstvy' sovmestno s otvetstvennym ekspertnym soobs'estvom i' grajdanski'm obs'estvom podgotovi't paket sootvetstvy'i'y's'i'h predlojeni'.

On by'det rassmotren na odnom i'z zasedani' Nasi'onalnogo soveta obs'estvennogo doveri'a.

Y'vajaemye sootec'estvenni'ki', y'vajaemye depy'taty!

Vo vremi'a nedavni'h tragi'c'eski'h sobyti' absoli'y'tnoe bols'i'nstvo nas'i'h sograjdan proi'avi'li' patri'oti'zm, edi'nstvo v borbe s ekstremi'stami'.

Sc'i'tai'y', c'to sploc'ennost naroda, i'skrenni'ai'a vera v i'dei' sy'verennogo razvi'ti'a i' Nezavi'si'mosti' Kazahstana i'avli'ai'y'tsi'a mos'nym fy'ndamentom dli'a konsoli'dasi' obs'estva i' progressa nas'ei' strany.

Vmeste my preodoleem vse try'dnosti'.

Vmeste my postroi'm novyi' Kazahstan!

Qadirli otandastar!

Qi'yn ku'nder artta qaldy.

Osy sa'tte el tag'dyry u's'in ui'ysa bilgen bu'kil halqyma s'ynai'y ri'zas'ylyg'ymdy bildiremin!

Ba'rimiz bul oqi'g'adan sabaq aly'ymyz kerek.

En' bastysy, bereke-birlikti, tynys'tyq pen turaqtylyqty saqtay'ymyz qajet.

Endi, Qazaqstanda damy'dyn' jan'a kezen'i bastalady.

Bul s'ynai'y jan'ary' kezen'i bolady.

Egemen elimizdi birge o'rkendetei'ik!

Halqymyz u's'in Ta'y'elsizdik ba'rinen qymbat.

Jan'a Qazaqstandy Birge qurai'yq!

Bo'lisy'
Share on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someoneShare on VK