«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының басты мақсаты – қазақстандықтардың өмір сапасын арттырып, ұлттық экономиканы цифрландыру. 2020 жылға дейін елдегі ғаламтор қолданушыларының санын 80 пайызға, тұрғындардың 95 пайызын цифрлық xабар таратумен қамтамасыз ету. Осы арқылы азаматтардың цифрлық сауаттылығын 80 пайызға дейін жеткізу көзделуде,  – дейді мамандар.

Осыған байланысты біз «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы Алматы облысы бойынша филиалының директоры Ермек Құралбекұлымен арнайы әңгімелесіп, көп көңілінде жүрген сауалдардың біразына жауап алып қайтқан едік.

— Құрметті Ермек Құралбекұлы, алдымен «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының тиімділігі мен артықшылығы туралы айтып өтсеңіз?

— Негізі бұл бағдарлама цифрлық технологияларды пайдалану мен дамыту арқылы мемлекет экономикасының бәсекеге қабілеттілігін және халықтың өмір сапасын арттыруға бағытталған. Бүгінде жұрт цифрлық жүйені қолданып, көптеген мәселелерді шешуде. Біріншіден, цифрлық жүйе халықты қағазбастылықтан құтқарып, уақытын үнемдейді. Екіншіден, тұрғындар бұрынғыдай кезек күтіп, әр мекемеге барып сабылмайды. Тіпті, қазір кейбір құжаттарды ешкімнің алдына бармай-ақ,  мобильді қосымша арқылы үйде отырып реттеуге болады. Күн өткен сайын цифрлық жүйені пайдаланып тұрғындарға мемлекеттік қызмет көрсетудің  сапалы әрі қолайлы  жолдары  ұсынылуда. Соның нәтижесінде, қазір сыбайлас жемқорлықтың жолы кесіліп, көптеген құжаттар мен анықтамалар қысқартылуда. Солардың бірі – ең көп сұранысқа ие мекенжай анықтамасы. Алдағы қараша айынан бастап мекенжай анықтамасын алудың қажеті болмайды.

— Елімізде 1-ші қарашадан бастап мекенжай анықтамасы болмаса, оның орнын қандай құжат басады? Енді тұрғылықты жері бойынша тіркеу қажет емес пе? Азаматтар қай мекенжайда тіркелгенін қалай біле алады?

 — Иә, Қазақстанда 1 қарашадан бастап мекенжай анықтамасы талап етілмейді және мемлекеттік қызметтер реестрінен алынып тасталады. Яғни, еш мемлекеттік орган, мектеп немесе медициналық ұйым азаматтардан мекенжай анықтамасын сұрата алмайды. Тіпті, халыққа қызмет көрсету орталығынан да, электронды үкімет порталынан да анықтама алудың керегі жоқ. Енді қазақстандықтар мекенжай мәліметін тек egov.kz электронды үкімет порталы және eGov mobile  қосымшасындағы жеке кабинеті арқылы тексере алады. Ал, осы анықтамаларды сұратушы мемлекеттік органдар мекенжай тіркеуі туралы мәліметті ішкі істер министрлігінің деректер базасымен интеграцияланған ақпараттық жүйелері арқылы өздері алатын болады. Жеке компаниялар egov.kz электрондық үкімет порталындағы үшінші тұлғаларға анықтама беруге мүмкіндік беретін сервисті пайдаланады. Бұл тек азамат  ақпарат алуға рұқсат беретін бір реттік SMS-ке келісім бергенде ғана жүзеге асатын операция.

— Мекенжай анықтамасын айналымнан алып тастау халыққа, мемлекетке қаншалықты тиімді?

— «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы сараптама жүргізіп, қазақстандықтардың жыл сайын әртүрлі ұйымдарға ұсыну үшін 20 миллионнан астам анықтаманы басып шығаратынын анықтаған еді. Оның жартысына жуығы – мекенжай анықтамасы. Көбіне бұл анықтаманы жұмысқа орналасу, балаларды мектеп пен балабақшаға тіркеу, банк қызметтерін алу кезінде, сондай-ақ әртүрлі мемлекеттік бағдарламаларға қатысу үшін сұратқан. Осылайша, мекенжай анықтамаларының күші жойылған кезде азаматтардың ХҚКО-ға келу саны 10 миллион есе азаймақ. Сондай-ақ қағаз айналымы да қысқарады.

— Жоғарыда азаматтар eGov mobile қосымшасындағы жеке кабинеті арқылы тіркеуге тұрған мекенжайларын өздері тексере алады дедіңіз. Бұл жүйеге тіркелу үшін не қажет?

— Ағымдағы жылдың қазан айының басында электрондық үкіметтің жаңартылған eGov mobile мобильдік қосымшасы іске қосылды. Қосымшаны App Store және PlayMarket-тен жүктеп алуға болады. Қосымша мемлекеттік қызметтерді алу процесін айтарлықтай жеңілдетті, жетілдірілген eGov mobile қолданыстағы электронды-цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) 4 таңбалы PIN-кодқа немесе биометрия құрылғыларына (Face ID, Touch ID) тіркеп қоюға мүмкіндік береді. Бір рет электронды-цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) PIN-кодқа немесе биометрия құрылғыларына тіркеп алған қолданушы, жүйеге кіру және мемлекеттік қызмет алу кезінде ЭЦҚ таңдап немесе пароль енгізіп әуре болмайды.

Сонда енді мелекеттік қызметтерді алуда ЭЦҚ-ның қажеттілігі жоқ па?

— Иә, енді азаматтарға ЭЦҚ-ның қажеттілігі жоқ. Бүгінде біз ұялы телефонымыздың бұғатын саусақ ізімен немесе Face ID-мен шешуді үйреніп алдық. Дәл осылай бұл қосымшада да ЭЦҚ-ңызды өзіңіздің биометрияңызға тіркеп алып, мемлекеттік қызмет алу барысында сұрауды өзіңіздің Touch ID немесе Face ID-іңізбен растауға болады. Қазіргі уақытта бұл қосымшада 28 қызмет түрі қолжетімді. Олар: базалық зейнетақы төлемін есептеу мөлшері туралы анықтама, бала тууына байланысты төлемдер және бір жасқа толғанға дейін төленетін жәрдемақы, соттылықтың болуы немесе болмауы туралы анықтама, жылжымайтын мүліктің бар/жоғы туралы анықтама және т.б.

— Алдағы уақытта тағы қандай анықтамалар мен қызметтер қысқаруы мүмкін?

— Бұл туралы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркісібі министрлігінің ұйымдастыруымен Astana Hub алаңында өткен «Цифрлық күз басталды» кездесуінде «Азаматтарға арналған үкіметтің» басқарма төрайымы Әсемгүл Балташева мекенжай анықтамасынан кейін жылжымайтын мүліктің бар-жоғы, псих-нарко, туберкулезге қарсы диспансерлердің анықтамасы, жұмыссыз ретінде тіркелу сияқты және т.б. анықтамалар да жойылуы туралы мәлімдеген болатын.

Сонымен қатар, «Азаматтарға арналған үкімет» композитті түрде көрсетілетін қызмет түрлерін арттырмақ. Бұдан былай қандай да бір мемлекеттік қызметті алу үшін толтырылатын өтініш саны азайтылатын болады. Келесі жылы қызмет көрсету процесін оңтайландыру үшін 55 түрлі мемлекеттік қызмет 21 түрлі композиттік қызметке біріктіріледі деп жоспарланып отыр. Мысалы, бұрын зейнет жасындағы азаматтар құжаттарын дайындау үшін ХҚКО-ға келіп жасына байланысты және базалық зейнетақыны төлеу бойынша 2 өтініш беретін, бір айдан кейін қайтадан мемлекеттік кепіл төлем жасау туралы өтініш жазатын. Одан кейін  Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына барып, тағы бір өтініш толтыратын. Ал бір жыл бұрын жоғары сұранысқа ие бұл қызмет композиттік әдіспен рәсімделе бастады. Қазір азаматтар осы 4 қызмет үшін ХҚКО-ға бір-ақ рет барып, бір ғана өтініш жазатын болды. Одан бөлек, жер актісін алу қызметі де үлкен сұранысқа ие. Қызметті алу үшін 4 түрлі өтініш жазу керек. Сондықтан мемлекеттік корпорация басшылығы 2020 жылдан бастап бұл актілердің барлығы біріктіріп, «Сәйкестендіру құжаттарын әзірлеу және беру» сияқты бір қызмет арқылы қолжетімді етуді жоспарлауда.

Сұхбатыңызға рақмет!

 

 

 

 

 

Бөлісу
Share on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someoneShare on VK