«Qazsy's'ar» memlekettik ka'siporny ulan-g'ai'yr qazaq dalasyndag'y sy' bo'getteri men sy' ju'i'elerin retke keltirip, egistik alqaptaryn sy'men qamtyp otyrg'an birden bir oryn. Rahymjan Razbaev «Qazsy's'ar» ka'siporny Almaty fi'li'alynyn' bas i'njeneri. Ol, uzaq jyldar boi'y  sy' qoi'malaryn saly' ja'ne olardy qai'ta qalypqa keltiry' bag'ytynda eley'li en'bek etip keledi. Jaqynda sy' salasynyn' ardageri bizge suhbat berip, qazirgi Jetisy' o'n'irinde atqarylyp jatqan i'gi isterdin' birazymen tanystyrdy.

— Qurmetti Rahymjan Es'enhanuly, sizdin' sy' s'ary'as'ylyg'y salasynda qyzmet etip kele jatqanyn'yzg'a qas'a y'aqyt boldy? Osy barysta qandai'  ku'rdeli basqys'tardan o'ttin'iz?

— Menin' bul salada en'bek etip kele jatqanyma 38 jyl boldy. Negizgi mamandyg'ym i'njener qurylyss'y. Qazir «Qazsy's'ar» memlekettik ka'sipornynyn' Almaty fi'li'alynda oblys ay'mag'yndag'y sy' qoi'malaryn saly' ja'ne eski nysandardy qai'ta qalypqa keltiry' jumystaryna jay'aptymyn.  O'mirde  a'r mamandyqtyn' o'zine sai' qi'yndyg'y bary belgili. Dei'turg'anmen qurylys i'njeneri boly' adamg'a o'te muqi'attylyqpen jay'apkers'ilikti ju'ktei'tin ku'rdeli mamandyq. Sebebi, jan'a salynatyn sy' nysanynyn' astarynda qans'ama halyqtyn' mu'ddesi tur. Og'an selqos qaray'g'a mu'lde bolmai'dy. Salyng'an qurylysqa s'yqqan s'yg'yn, to'kken terdin' o'tey'i, jurttyn' uzaq y'aqyttyq qajetin qanag'attandyry'y ti'is. Sondyqtan, a'r qurylystyn' sapaly da talapqa sai' turg'yzyly'y ba'rinen man'yzdy. O'z basym osyndai' joba-josparlardy ju'zege asyry' bag'ytynda ko'ptin' ko'n'ilinen s'yg'y' u's'in uzaq izdenister men nebir syn-synaqtardan o'ttim. Menin' atqarg'an jumystaryma halyq bag'a beredi. Al, Jetisy' jerindegi o'zim jumys jasag'an osy 40 jylg'a jy'yq y'aqyt meni sy' salasyndag'y ay'yr da mas'aqatty, sany sanaqsyz basqys'tardan o'tkizip, a'bden s'yn'dady dep oi'lai'myn.

— Jalpy, qazir «Qazsy's'ar» memlekettik ka'sipornynyn' Almaty oblysyndag'y Almaty fi'li'alynda qandai' ay'qymdy jumystar qolg'a alyndy?

— Bu'ginde mundag'y atqarylyp jatqan jumystar az emes. Jetisy' o'n'iri tabi'g'aty ko'rkem, o'zen-ko'lderge bai', ay'yl s'ary'as'ylyg'yn negiz etken ai'maq. Mundag'y egis alqaptaryna sy' jetkizy' «Qazsy's'ar» memlekettik ka'siporny ai'maqtag'y fi'li'alynyn' quzyrynda. Bu'ginde fi'li'al ten'geriminde 9 sy' qoi'masy bar. Sonyn' is'inde Almaly, As'ybulaq sy' qoi'malary oblys ortalyg'y Taldyqorg'an qalasyna qarasty sy'armaly jerlerge es' kedergisiz sy' jetkizip berip otyr. Sy' qory jetkilikti. Tipti, asyp qaly'da. Naqtyraq ai'tsaq, 2015 jyldan bastap memlekettik bag'darlama ai'asynda buryng'y qalg'an jerlerdi jan'g'yrty' ja'ne buzylg'an sy' bo'getterin qai'ta qalypqa keltiry' syndy u'lken eki bag'ytta jumys ju'rgizily'de.  Almaty oblysy ortalyg'yndag'y «Qazsy's'ar» ka'sipornynyn' fi'li'alyna 11 ay'dan qarai'dy. Sol ay'dandardyn' ay'mag'yndag'y 72 myn' gektar jerdi qalypqa keltiry' ko'zdelgen. Bu'gingi ku'ni jeri en' ko'p birnes'e ay'danyn' jumysy qolg'a alyndy. Olardyn' qatarynda Ko'ksy', Aqsy' syndy ay'dandar bar.  Ma'selen, Ko'ksy' ay'danynda 13 myn' 600, Aqsy' ay'danyndag'y qai'ta jan'g'yrtylatyn jer ko'lemi 11 myn' gektardan asady. Sonymen birge, sy' qoi'masyn saly', ku'zgi ji'yn-terimnen son' ko'ktemge dei'in sy' joldaryn retke keltiry' tag'y basqa da ko'ptegen jumystar atqaryly'da.

— Sy' qoi'masyn saly' isi boi'yns'a o'n'irde qandai' iri jobalar ju'zege asyryly'da?

— Ko'pke ma'lim 2010 jyly ai'maqtag'y Qyzylag'as' sy' qoi'masyn sel alyp ketken bolatyn. Arada birnes'e jyl o'tken son' Respy'bli'ka boi'yns'a apatty sy' qoi'malardy ja'ne gi'drotehni'kalyq qurylystardy qalpyna keltiry'ge jol as'yldy. Osy bag'ytta QR AS'M SRK «Qazsy's'ar» RMK jarg'ylyq kapi'talyn o'siry' bag'darlamasy ai'asynda 15 nysandy qalpyna keltiry' josparlang'an. Sonyn' biri Qyzylag'as' sy' qoi'masy. Osylai's'a, 2016 jyly respy'bli'kalyq bi'y'djetten 5.9 mi'lli'ard ten'ge  qarajat bo'linip,  bo'get qurylysyn saly' jumysy bastalg'an. Qazir ondag'y qurylys jumystary qarqyndy.  Sy' qoi'masyna aparatyn 12 s'aqyrym jol tolyq jo'ndelip, 16 s'aqyrymg'a elektr jelisi tartyldy. Qoi'mag'a jalpy 42  mi'lli'on teks'e metr sy' saqtay'g'a bolady. Qurylys jumystary 2019 jyly ai'aqtalyp, qoldanysqa berilmek.

— Endi alda atqaryly'g'a ti'isti tag'y qandai' tyn' joba-josparlaryn'yz bar?

— Ai'ta bersek, atqaryly'g'a ti'isti jumystar a'li de jeterlik. Sebebi, ai'maqtag'y sy' ju'i'eleri men bo'getterdin'  deni eskirgen. Solardyn' ba'rin birtindep jan'alay' josparda. Onyn' ba'rine qyry'ar qarajat qajet. Endi aldag'y y'aqytta ai'maqtag'y Bu'i'en o'zenine sy' bo'getin saly', Sarqandag'y tag'y bir sy' qoi'masy kezek ku'tip tur. Ko'ksy' sy' qoi'masyn jan'g'yrty' isi tag'y bar. Qazir Ko'ksy' sy' qoi'masy 28 myn' gektar alqapqa sy' berip otyr. Sonymen birge s'eteldik qarjy ko'zderi arqyly 128 myn' gektar jerdi qalypqa keltiry' qarastyrylg'an. Bu'ginde bul ai'maqtag'y 4 ay'dannyn' jumystary qolg'a alyndy.

— So'zin'izdin' son'ynda sy' salasyndag'y jas mamandarg'a qandai' aqyl-ken'esin'izdi ai'tar edin'iz?

— Bilikti maman boly' – izgi izdenis pen mol ta'jiri'be ji'nay'dy qajet etedi. Kei'bir jastar birden bass'y bolyp s'yg'a kely'di g'ana ko'ksei'di. Olai' bolmay'y kerek. Qai'ta, basqys' boi'yns'a satylap ko'terilip, jay'apty qyzmette a'bden s'yn'dalg'any durys. Bardy bag'alai' bilip, joqqa sabyrlyq ety'i ti'is. U'nemi o'zine jog'ary talap qoi'yp, a'r istin' qyrymen syryn jete men'gergen adam es' qi'nalmai'dy. Qorytyp ai'tqanda, osynyn' barlyg'y jastardyn' bolas'ag'yna jol as'atyn i'gi qadam.

— A'n'gimen'izge rahmet!

                                                                                   Suhbattasqan:

                                                                                      Ai'dyn KA'LIMHAN.

Bo'lisy'
Share on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someoneShare on VK