Bilimdi ult- bilim bery'din' ja'ne otbasylyq qundylyqtardyn' sapasy

0
138

Buryn -son'dy mektep qabyrg'asynda ata-analar ji'nalysy o'tedi degendi estisek ko'z aldymyzg'a bir synyptyn' is'inde otyrg'an 10-15 s'aqty ata-ana elestei'tin edi. Olardyn' basqosy'ynda tek synyp ma'seleleri g'ana ai'tylyp, onda oqi'tyn sanay'ly g'ana oqy's'yg'a qatysty a'n'gime o'rbi'tin. QR Bilim ja'ne g'ylym mi'ni'strligi osy  bir qalyptasyp qalg'an eski  qag'i'dany o'zgertip,  2017 jyly  tun'g'ys' ret  elimizdin'  barlyq  mektepterinde jalpyulttyq  ata-analar ji'nalysy o'tkeni  ko'pke  ai'an.

 Bul da'stu'r  bi'yl da jalg'asty. Halyqaralyq otbasy ku'ninde respy'bli'ka ko'leminde barlyq mektepterde jalpyulttyq ata-analar ji'nalysy o'tti. Mekteptegi qamqors'ylyq ken'esteri, demey's'ilik ja'ne qai'yrymdylyq ty'raly ai'tyldy. O'tken jyldan beri  UBT jan'a formatta o'tip keledi.  Mektep bitiry's'i qorytyndy attestattay'dan o'tip, basqa synaqtarg'a barady.  11-synyp bilim aly's'ylaryn  qorytyndy attestay' ja'ne oqy' jylynyn' qorytyndylary,  «Jyl tabysy»-mektep oqy's'ylarynyn' jetistikteri, «Ry'hani' jan'g'yry'» bag'darlamasy ai'asynda mektep oqy's'ylaryn ta'rbi'eley' negizi, «Oqy'lyqtardy a'zirley' ja'ne 100 u'zdik oqy'lyqty qazaq tiline ay'dary' ma'selesi», «Oqy' prosesin si'frlandyry'», «Mekteptin' qamqors'ylyq ken'esterinin' qyzmeti ja'ne otbasy men  mekteptin' o'zara is-qi'mylyn ku's'ei'ty'» syndy  ma'seleler qalanyn' barlyq mektepterinde o'tkizilgen ata-analar ji'nalysyna   negizi boldy.

Elimiz boi'yns'a  o'tken ji'nalystyn' taqyryby-  «Bilimdi ult- bilim bery'din' ja'ne otbasylyq qundylyqtardyn' sapasy»  dep ataldy.   Bul ji'ynnyn' basty maqsaty-ata-analardy memlekettik bilim bery' sai'asatynyn' bag'yttary, orta bilim bery' ju'i'esinin' jetistikteri ty'raly habardar ety' ja'ne mektepti basqary'da pedagogtar men ata-analardyn' ku's'-jigerlerin biriktiry'.  «Ry'hani' jan'g'yry'» qog'amdyq sanany jan'g'yrty' bag'darlamasyn iske asyry' mindetin ko'zdegen.  Ata-analar ji'nalysynyn' ku'n ta'rtibinde qaralg'an ma'selelerdin' a'rqai'sysy man'yzdy. Sebebi, bul suraqtar respy'bli'ka boi'yns'a jappai' bekitilgen.

Ata-analar oi'yns'a, balag'a qatysty ty'yndag'an tu'i'tkildi ma'selelerdi eki tarap birge qarap, balanyn' bolas'ag'yn qadag'alap otyry'y  kerek. Sondyqtan da,  mektepis'ilik ata-analar ji'nalysyna asyg'a kelip  jatqandar qarasy ko'p. Almaty oblystyq IID o'kilderi men  Taldyqorg'an qalalyq bilim bo'liminin' mamandary ji'nalysqa qatysty. Bul rette, uly g'alym, fi'losof A'by'nasyr a'l Farabi' «Adamg'a en' birins'i bilim emes, ta'rbi'e kerek. Ta'rbi'esiz berilgen bilim — adamzattyn' qas jay'y, ol keles'ekte onyn' o'mirine qay'ip a'keledi degen eken. Budan s'yg'atyn tu'i'in: bala ta'rbi'esine en' a'y'eli onyn' o'z ata-anasynyn' en'bekqorlyg'y, ustamdylyg'y, aqyl-oi', sana- sezimi, adamgers'iligi a'ser etedi. Bala ta'y'liktin' bir bo'liginde — mektepte bolsa, qalg'an y'aqytynda   o'z otbasynda ta'rbi'e alady.Rasynda da, bala ta'rbi'esi-basty nazarda. Ata-ana men  mug'alimder tyg'yz bai'lanys ornatyp, osyg'an ma'n berip otyr.

Bir sa't, derekko'zderge ko'z ju'girter bolsaq,  Qazaqstan bastay'ys' bilimmen qamty' boi'yns'a a'lemnin' 137 eli arasynda 4-oryndy i'elenedi. Al «Adami' damy' i'ndeksi» rei'ti'nginde Ta'y'elsiz elimiz 188 memlekettin' is'inen 56-oryng'a taban tiredi. 3-6 jastag'y balalardy mektepke dei'ingi ta'rbi'e ja'ne oqyty' ju'i'esi 90,5 pai'yzdy qurap otyr. Bedeldi halyqaralyq oli'mpi'adalardyn' qorytyndylary boi'yns'a mektep oqy's'ylarynyn' qazaqstandyq qurama komandasy a'lemde   ondyqtyn' is'ine endi.

O'tken 2017 jyly elimizdin'  bilimdi oqy's'ylary  661 marapatqa i'e bolsa, onyn' 125-si altyn, 197-si ku'mis, 327 qola, 12 gramotany jen'ip aldy. Bu'ginde 50  jog'ary oqy' orny  qos di'plomdy bilim bery' boi'yns'a s'eteldik  oqy' oryndarymen  a'riptestik jasay'da.

Taldyqorg'an qalasyndag'y  barlyq  bilim os'aqtarynda   jalpyulttyq ata-analar ji'nalysy  ui'ymdastyryldy. Biz  qalamyzdag'y №17 orta mektepte  ui'ymdastyrylg'an ata-analar ji'nalysyna qatysqan edik.

  • Bizdin' mektepte 900-den asa oqy's'y bilim aly'da.  Osy oqy's'ylardyn' ata-analarymen  tyg'yz bai'lanys  jasay', olardyn' da bala ta'rbi'esine atsalysy' turg'ysynda qolg'a  alyng'an elimizdegi ai'ty'ly  s'ara.  Ata-analar ji'nalysy dep ereks'elep aly'dyn' da maqsaty osy dep oi'lai'myn. Balanyn' jan du'ni'esi – bei'nebir  tolyp turg'an ydys si'aqty. O'z balan'yzdyn' qandai' bolg'anyn qalai'syz?  Qandai' qabiletteri bolg'anyn ja'ne siz o'zin'izden qandai' qasi'etti alg'anyn qalai'syz?  A'rqai'sylaryn'yzdyn' qoldaryn'yzda ju'rek bar. Ata- ananyn' mahabbaty, su'i'ispens'iligi bala u's'in baqyt.  Mektepte  ustaz ulag'aty da ereks'e.

Oqy's'ylarymyz   bilim men  sportta da 2017-2018 oqy' jylynda ko'ptegen  jetistikterge qol jetkizdi.  Bul ustazdar men ata-analar u's'in u'lken qy'anys'. Ku'n ta'rtibindegi  «Jyl tabysy» bo'liminde o'zim  bai'andama jasadym. Munan o'zge mektep oqy's'ylaryn ta'rbi'eley'din' negizi- «Ry'hani' jan'g'yry'» bag'darlamasyn iske asyry'da  o'zindik u'les qosy'damyz. Jas balalardyn'  boi'yna ata-babadan kele jatqan u'lkendi  syi'lay', qurmettey', eldi, jerdi su'i'y'ge bag'yttalg'an ko'ptegen  s'aralar ui'ymdastyryldy. Bul jo'ninde  ta'rbi'e isi jo'nindegi orynbasar L. Beksultanova ai'typ berdi,- dei'di atalmys' mekteptin' di'rektory Ray's'an Kerei'baeva.

«Ry'hani' jan'g'yry'» qog'amdyq sanany jan'g'yrty' bolyp tabylady. «Ta'rbi'e ja'ne bilim» kis'i bag'darlamanyn' maqsaty- birtutas ulttyn' ba'sekege qabiletti, syndarly, s'yg'armas'yl, patri'ot ja'ne belsendi tulg'asyn qalyptastyry', jetistikti bolas'aqtyn' irgetasy ta'rbi'e men bilim bery' salty bolyp tabylady.  O'tken  jyly  osy turg'ydan alg'anda 11 respy'bli'kalyq,  308  o'n'irlik s'ara  iske asyrylyp, 900 myn'dai' adamdy qamtyg'an. «Otanym-tag'dyrym», «O'lketany'» bazalyq bag'yttary da Otan tari'hyna, ma'deni'etine, a'det-g'uryp, salt-da'stu'rge degen qurmet  bar.  A'r o'lkenin' oqy'lyg'yn s'yg'ary', jas tari'hs'ylardyn' zi'atkerlik bai'qay'lary, ekologtar fory'my, «U'zdik mektep murajai'y» konky'rsyn  o'tkizy' qarastyrylg'an. Sebebi, bul  ay'qymdy s'ara. Sondai'-aq, oqy'- ta'rbi'elik prosesti si'frlandyry',  u'i'irmeler as'y' boi'yns'a, «Ku'ndelik», «Bilim Lend» ty'raly da so'z qozg'aldy. Jyl sai'yn 2500 mug'alim robot tehni'kasy boi'yns'a biliktiligin arttyry'da. Respy'bli'kada 1626  mektepte robot tehni'kasynyn'  u'i'irmesi jumys jasai'dy.

Al otbasy men mekteptin' o'zara is-qi'mylyn ku's'ei'ty' maqsatynda mektepterde  qamqors'ylyq ken'esteri qurylg'an.  Bul  ty'raly 2017 jylg'y Qazaqstan Respy'bli'kasy Bilim ja'ne  g'ylym mi'ni'strinin' №355 bui'ryg'y bar  ja'ne 2018 jyldyn' 8 aqpandag'y №43 bui'ryg'ymen tolyqtyry'lar engizildi. Qazirgi tan'da qamqors'ylyq ken'es elimizdin' 4207 memlekettik mektebinde qurylg'an. Jergilikti o'kildik, atqary's'y ja'ne quqyq qorg'ay' organy, jumys bery's'iler men a'ley'mettik seriktestik, U'EU o'kilderi men synyptardan bir-bir ata-anadan, qai'yrymdylyq jasay's'ylar ken'estin' quramyna mu's'e bolady.

Qamqors'ylyq ken'esi bilim bery' mekemelerinin' s'ottaryna tu'setin qai'yrymdylyq ko'mektin' jumsaly'yna, bilim aly's'ylardyn' quqyqtarynyn' saqtaly'yna qog'amdyq baqylay' ju'rgizy'ge, jetim ja'ne ata-ana qamqorlyg'ynsyz qalg'an balalardy otbasyna ornalasy'yna usynys beredi.  Sonymen qatar bilim bery' mekemelerinin' jarg'ysyna o'zgerister men tolyqtyry'lar jasay'g'a, usynys engizy'ge,  bass'ynyn' esebin tyn'dai'dy.  Qamqors'ylyq ken'estin' to'rai'ymdary alda atqarylatyn jumystar ko'p ekendigine toqtaldy.

Bo'lisy'
Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on VKPrint this page

JAY'AP QALDYRY'

Please enter your comment!
Please enter your name here